تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 153

مساهمون:

ص١٥٣
الايواء : منضم نمودن توانگر است غير خودش را از زنده‌هايى كه ايشان از جنس معقولند بكنار خود ، ميگويند ، آويت الانسان اويه ايواه و آوى هو يأوى او يا هر گاه منضم كند بجايگاه خودش ، و گفته مىشود انى الطعام يأنى ، انى مقصور است يعنى با الف كوتاه بدون مد هر گاه طعام به حالت پختگى برسد و وقت خوردنش فرا رسد و هر گاه مفتوح شود ممدود گشته و گفته شود اناء حصرائيه . شاعر گويد :
و آنيت العشاء الى سهيل * او الشعرى فطال بى الاناء
در وقت خوردن شامگاهى آمدم بسوى سهيل يا شعرى ، پس بر من پخته شدن طعام طولانى شد . و الاستياس : ضد استيحاش و انس ضد وحشت است .

اعراب :

ذلِكَ أَدْنى أَنْ تَقَرَّ
تقديرش ( من ان تقر يا لالى ان تقر اعينهنّ ) است كلهنّ تأكيد براى ضمير و آن يرضين است ، و اگر منصوب شود جايز است ، بنا بر تأكيد قول خدا ( هنّ ) در آتيتهنّ ،
" غَيْرَ ناظِرِينَ "
منصوب است بنا بر حاليّت ،
( وَ لا مُسْتَأْنِسِينَ )
معطوف عليه پس آن حال عطف بر حال قبل از آن است ، و تقديرش ، و لا تدخلوا مستأنسين لحديث است .

شأن نزول :

آيهء اولى نازل شده هنگامى كه بعضى از مادران مؤمنين همسران پيامبر بر پيغمبر ( ص ) حمله كرده و خواستار زيادتى نفقه و خرجى شدند ، پس پيغمبر " ص " يك ماه از آنها دورى نمود تا آيهء تخيير نازل شد و خداوند تعالى او را فرمان داد كه ايشان را مخيّر بين دنيا و آخرت نمايد و هر كس كه