پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۱ — صفحه 298

پدیدآورندگان:

ص۲۹۸

اصلى كه آن را از خاك آفريده بود ، و نطفه عبارت است از آب مرد و زن ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ( سپس از خون بسته ) كه قطعه‌اى از خون است ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ( سپس بيرون آورد شما را كودكى ) يعنى كودكانى كه يكى پس از ديگرى متولد مىشوند ، و بدين جهت لفظ ( طفل ) را مفرد آورده است « يونس » گويد : عرب لفظ ( طفل ) را به هر دو معنى مفرد و جمع به كار مىبرد و لذا خداوند مىگويد : ( أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلى عَوْراتِ النِّساءِ ) ، « يا كودكانى كه اطلاع نيافته‌اند به عورتهاى زنان - نور - 31 » ، پس مقصود چنين است كه خداوند شما را پس از گذراندن چندين مرحله به صورت نوزاد خرد از رحمهاى مادرانتان بيرون مىآورد . ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ ( پس تا برسيد به كمال قوت خود ) اين جمله ممكن است كه به معنى جملهء ( ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ) عطف باشد به اين معنى كه : شما را به صورت طفل خارج كرده تا رشد كنيد و به جوانى رسيده ، سپس به كمال قوت و نيروى خود برسيد . و احتمال دارد معطوف به معنى جملهء ( نخرجكم طفلا ) بوده و معنايش چنين باشد : بيرون آورديم به صورت طفوليت سپس برسيد به كمال قوت خود . ثُمَّ لِتَكُونُوا شُيُوخاً ( سپس بوده باشيد پيرانى ) پس از اين وَ مِنْكُمْ مَنْ يُتَوَفَّى مِنْ قَبْلُ ( و از شما باشد آن كه وفات كرده از پيش ) يعنى پيش از آن كه به كمال قدرت خود برسد و پيش از آن كه پير شود وَ لِتَبْلُغُوا أَجَلًا مُسَمًّى ( و تا برسد به سرانجام نام برده شده ) يعنى برسد هر يك از شما به اجلى نام برده و معين شده‌اى كه در آن هنگام مىميرد « حسن » گويد : اين اجل زمانى است كه قيامت براى مردم به پا شود و اجل مسمى قيامت است وَ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ( و شايد كه شما تعقل كنيد ) يعنى خداوند شما را به