تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ٢١ — صفحة 193

مساهمون:

ص١٩٣

فَإِذا مَسَّ الْإِنْسانَ ضُرٌّ ( پس زمانى كه ضررى به انسان برسد ) از بيمارى و گرفتارى دَعانا ( مىخواند ما را ) و پناه مىآورد به سوى ما با حالت تسليم و اخلاص ، چه اين كه مىداند غير از ما هيچ كسى قادر به رفع گرفتارى او نيست ثُمَّ إِذا خَوَّلْناهُ نِعْمَةً مِنَّا ( سپس او را چون از جانب خود نعمتى دهيم ) يعنى چون نعمتى از سلامت جسم و گشايش روزى و نعمتهاى ديگرى به او ببخشيم قالَ إِنَّما أُوتِيتُهُ عَلى عِلْمٍ ( گويد بر اساس علم داده شده‌ام ) در تفسير اين آيه سخنان گوناگونى گفته شده است كه اينك اشاره ميكنيم : اول - از « حسن » و « جبائى » نقل شده است كه : انسان گويد ، همانا داده شده‌ام روى دانش و زيركى و كاردانى خود . پس اين اشاره است كه آنان به منافع و ضررهاى خود جاهل هستند . دوم - داده شده‌ام بر اساس خيرى كه خداوند از من ميداند و اين قول از « مقاتل » و « قتاده » نقل شده است . سوم - داده شده‌ام بر اساس علمى كه خدا آن را از من قبول كرده و راضى است ، و لذا خداوند بخشيده است براى من از نعمتهايى كه بخشيده است . سپس خداوند مىفرمايد : امر بر اساس گفتهء ايشان نيست بَلْ هِيَ فِتْنَةٌ ( بلكه آن فتنه‌اى مىباشد ) يعنى آزمايش و امتحانى است كه خدا به آن آزمايش كرده است تا ظاهر شود كه شكر و صبر انسان در مقابل آن چگونه است تا بر اساس آن مجازات كند . و گفته شده است كه معنى آيه چنين است كه اين نعمت فتنه‌اى يعنى عذابى بر ايشان خواهد بود اگر آن را به خود نسبت دهند . و برخى گفته معنى آيه اين است كه خود اين گفتار براى ايشان فتنه‌اى مىباشد زيرا ايشان بر آن عذاب خواهند شد . وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ ( و لكن بسيارى از ايشان نمىدانند ) بلاء چه چيزى