پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۱ — صفحه 134

پدیدآورندگان:

ص۱۳۴

قالَ أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ ( گفت من بهتر از او بودم ، آفريدى مرا از آتش و آفريدى او را از گل ) ، شيطان با اين سخن آتش را بالاتر از گل قرار داد . قالَ فَاخْرُجْ مِنْها ( گفت بيرون شو از آن ) يعنى از بهشت . فَإِنَّكَ رَجِيمٌ ( پس همانا تو رانده شده‌اى ) يعنى طرد و دور شده‌اى . وَ إِنَّ عَلَيْكَ لَعْنَتِي إِلى يَوْمِ الدِّينِ قالَ ( و همانا بر تو باد لعنت من تا روز جزاء ، گفت ) شيطان در اين هنگام رَبِّ فَأَنْظِرْنِي إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ ( پروردگار من : مهلت بده مرا تا روزى كه برانگيخته شوند ) يعنى كار و آزادى مرا تأخير بينداز تا روزى كه مردم براى حساب محشور شوند كه آن روز قيامت است . قالَ ( گفت ) خداوند متعال به ابليس . فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِينَ ( تو از مهلت داده شدگانى ) يعنى از تأخير افتادگان مىباشى . إِلى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ ( تا روز وقت معلوم ) كه تفسير اين جملات را در گذشته بيان داشتيم . قالَ ( گفت ) ابليس ، فَبِعِزَّتِكَ ( سوگند به عزت تو ) يعنى قسم مىخورم به قدرت تو كه بر همهء مخلوقات قاهر گشته‌اى . لَأُغْوِيَنَّهُمْ ( هر آينه گمراه مىكنم آنان را ) يعنى بنى آدم را همگى . أَجْمَعِينَ إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ ( همه را مگر بندگان تو از ايشان كه خالص شدگانند ) يعنى ايشان را به سوى گمراهى خوانده و قبائح را بر آنان مىآرايم مگر بندگانت كه خالصشان گرداندى و برگزيدى و نگاهشان داشتى ، پس مرا بر ايشان راهى نيست .