و لكلّ شجو دموع 4942 .
11 - عادة المنافقين تهزيع الأخلاق 6244 .
12 - و قال - عليه السّلام - في ذكر المنافقين : قد أعدّوا لكلّ حقّ باطلا و لكلّ قائم مائلا و لكلّ حيّ قاتلا و لكلّ باب مفتاحا و لكلّ ليل صباحا 6695 .
13 - كلّ منافق مريب 6855 .
14 - من كثر نفاقه لم يعرف وفاقه 8136 .
15 - ما أقبح بالإنسان ظاهرا موافقا و باطنا منافقا 9559 . بلاء ، و نوميد كنندگان اميدند ، براى آنهاست به هر طريقى بر خاك اندازنده ( با توطئه و نقشههاى شوم خود ) و بسوى هر دلى شفاعت كننده ( كه آن را به سوى خود مايل سازد ) ، و براى هر اندوهى اشكها ( چنان كه مشهور است : منافق گريه در آستين دارد ) .
11 - عادت منافقان تغيير اخلاق است ( گاهى در كمال نرمى و زمانى به حالت درشتى بر حسب هدف و انگيزه خود مى باشند ) .
12 - حضرت در وصف منافقين فرموده : در حقيقت براى هر حقى باطلى را و براى راستى كجى را ، و براى زندهاى كشندهاى را ، و براى هر درى كليدى را ، و براى هر شبى صبحى را آماده نمودهاند ( يعنى براى هر كارى به نفع خود تدبيرى نموده ، و براى پيشرفت خود كارى صورت دادهاند ، بيكار ننشستهاند ، پس مسلمانان بايد بيدار باشند ) .
13 - هر منافقى مريب ( به شك اندازنده و يا خود در قلق و اضطراب ) خواهد بود .
14 - هر كه نفاق او بسيار باشد ( يعنى ظاهر و باطنش از يكديگر تشخيص داده نشود ) موافقت ( و رفتار واقعى ) او شناخته نخواهد گرديد .
15 - چقدر در انسان زشت است ( كه در او ديده شود ) ظاهرى موافق و باطنى منافق .
هداية العلم وغرر الحكم ( گفتار امير المؤمنين على ( ع ) ) ( همراه با ترجمه فارسى هداية العلم و غرر الحكم ) ( فارسى ) — صفحة 1478
مساهمون: عبد الواحد الآمدى التميمي
ص١٤٧٨