71 - مالي أراكم أشباحا بلا أرواح ، و أرواحا بلا فلاح ، و نسّاكا بلا صلاح ، و تجّارا بلا أرباح 9635 .
72 - الزّمان يخون صاحبه و لا يستعتب لمن عاتبه 2093 .
73 - إذا فسد الزّمان ساد اللّئام 4036 .
74 - في الزّمان الغير ( العبر ) 6466 .
75 - من تشاغل بالزّمان شغله 7890 .
76 - من أمن الزّمان خانه ، و من أعظمه أهانه 8028 . اعتماد شود .
71 - ( اين فراز تتمه كلامى است از آن حضرت در وصف رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و مذّمت مردم چنان كه در خطبه 107 نهج البلاغه است ) چه شده كه شما را پيكرهاى بى جان ، و جانهاى بى پيكر ، و عبادت كنندگان بى صلاح و رستگارى ، و بازرگانانى بدون سود مى بينم ( يعنى چرا بايد چنين باشيد و از پيغمبر استفاده نكنيد و بهرمند نشويد ) .
72 - روزگار به هر كه در آن باشد ( و يا هر كه با آن همراه گردد ) خيانت نمايد ، و هر كه آن را ملامت و سرزنش كند خوشنود نسازد . ( مرحوم خوانسارى گويد : پوشيده نماند كه امثال اين سخنان بر طريقه اهل روزگار و تخيلات ايشان است كه مدح و ذم روزگار كنند و بناى آن بر تحقيق نيست .
فراهانى گويد : روزگار است آنكه عزت دهدت گه خوار دارد چرخ بازيگر از اين بازيچهها بسيار دارد ) .
73 - هر گاه زمان فاسد شد لئيمان بزرگ و مهتر خواهند گرديد .
74 - در روزگار ( عبرت ها و يا ) تغييرهاست ( كه از آنها بايد عبرت گرفت ) .
75 - هر كه به روزگار مشغول شود ( و به امور دينى نپردازد ) روزگار او را مشغول سازد .
76 - هر كه روزگار را امين دارد ( و به آن اعتماد نمايد ) روزگار به او خيانت كند
هداية العلم وغرر الحكم ( گفتار امير المؤمنين على ( ع ) ) ( همراه با ترجمه فارسى هداية العلم و غرر الحكم ) ( فارسى ) — صفحة 1306
مساهمون: عبد الواحد الآمدى التميمي
ص١٣٠٦