109 - إذا طابق الكلام نيّة المتكلّم قبله السّامع ، و إذا خالف نيتّه لم يحسن موقعه من قلبه 4173 .
110 - بعدل المنطق تجب الجلالة 4265 .
111 - من أكثر المقال سئم 8396 .
112 - إذا غلبت على الكلام فإيّاك أن تغلب على السّكوت 4061 .
113 - عجبت لمن يتكلّم فيما إن حكي عنه ضرهّ ، و إن لم يحك عنه لم ينفعه 6284 .
114 - لكلّ مقام مقال 7293 . 109 - هر گاه كلام گوينده موافق قصد او باشد ( يعنى حقيقت داشته و صاف و بى غش بوده و خود به آن عامل است ) شنونده آن را خواهد پذيرفت ، و چون مخالف نيّت او بوده جايگاه آن از دل شنونده نيكو نخواهد بود ( يعنى كلام جايگاه ندارد ، دل آن را نخواهد پذيرفت ) .
110 - با ميانه روى در گفتار ( كه نه زياد سخن گفته شود نه كم و يا با عدالت در سخن كه حق كشى در آن نشود ) بزرگى ثابت مىشود .
111 - هرگاه بسيار سخن گويد مردم از او ملول شوند .
112 - هر گاه تو بر سخن گفتن مغلوب شدى ( يعنى نتوانى از راه بحث بر ديگرى غالب شوى ) پس دورى كن از اين كه بر سكوت مغلوب شوى ( يعنى در چنين مواضعى سخن نگو ، و سكوت را برگزين ، و سكوت ديگران بر سكوت تو غالب نشود .
113 - عجب دارم از كسى كه سخن گويد در چيزى كه اگر از او نقل شود او را زيان رساند ، و اگر از او حكايت نگردد او را سودى نبخشد .
114 - براى هر مقامى سخن گفتنى است ( يعنى هر سخنى را نبايد هر جا گفت ) .
هداية العلم وغرر الحكم ( گفتار امير المؤمنين على ( ع ) ) ( همراه با ترجمه فارسى هداية العلم و غرر الحكم ) ( فارسى ) — صفحة 1229
مساهمون: عبد الواحد الآمدى التميمي
ص١٢٢٩