[ 4 ] تهى است .
خطبهء 156
[ 1 ] ظهور فتنهها .
[ 2 ] عايشه .
[ 3 ] گداختن .
[ 4 ] كردار نيك نشانهء داشتن ايمان است ، و آن كه ايمان دارد توان ايمان او را دليل گرفت كه كردارش هم نيكوست .
[ 5 ] آخرت را در دنيا با ايمان و كار نيك توان به دست آورد .
[ 6 ] وصف آخرت است و چون آيندهء مسلَّم است به لفظ گذشته بيان شده .
[ 7 ] تحت اللفظى : از خلقهاى پروردگارند . پروردگار جز به معروف امر و جز از منكر نهى نمىكند ، بندگان نيز بايد اين دو صفت را خوى خود قرار دهند .
[ 8 ] ترك امر به معروف و نهى از منكر در بسيار كسان به خاطر بيم جان و يا ترس از بريدن نان است . امام مىفرمايد : اجراى اين دو واجب اثرى در هيچيك از اين دو كار ندارد .
[ 9 ] آزمايش .
[ 10 ] آيا مردم پندارند كه واگذاشته شوند همين كه گويند ايمان آورديم ، حالى كه آزمايش نشدهاند . ( عنكبوت : 2 ) .
خطبهء 157
[ 1 ] نام خدا معمولا با كلمهء « الحمد » به خاطر مىرسد ، و ابن ابى الحديد گفته است مقصود از « ذكر » ، قرآن است كه بعض سورههاى آن با الحمد شروع مىشود .
[ 2 ] « امور » ، بلاهاى روزگار مقصود است و مصيبتها را به موجهاى لشكر همانند كرده كه پرچمهاى آن پى يكديگر مىرسد .
[ 3 ] ترجمه لفظ به لفظ : نيش .
خطبهء 158
[ 1 ] امامت .
[ 2 ] احتمالا اشارت است به معاويه پسر يزيد كه از خلافت كناره گرفت ، و پدر و جدّ خود را زشت گفت ، و پس از او تيرهء سفيانى به خلافت نرسيد و مروانيان كار خلافت را
نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 488
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٤٨٨