وى راضى و خشنود باد . پس بر او سلام مىكنى و او را مىشناسى و او هم تو را مىشناسد . او پاك و امين و پاكدامن است و به ما نزديك . تمام چيزهايى كه از نواحى ( مختلف شهرها ) به سوى ما آورده مىشود ، آخر كار به دو مىرسد تا آن را به سوى ما بفرستد » . « 1 »
اين توقيع بيانگر شيوهء امام در تحكيم رهبرى صالح در طايفهء شيعه است تا مرجعيّت را براى رسيدگى به امور شيعيان سر و سامان بخشد و اين امر براى قرون بعدى ، به مثابهء سنّتى حسنه در آيد .
7 - حمدان بن سليمان ( ابو سعيد نيشابورى ) . شيخ طوسى او را جزو ياران امام عسكرى جاى داده است . او فردى ثقه و از نامداران شيعه بود . « 2 »
8 - سعد بن عبد اللَّه قمى . سعد معاصر امام حسن عسكرى عليه السلام بوده اگر چه شيخ طوسى در بارهء او گويد : نمىدانم آيا از او روايت كرده است . نجاشى در بارهء او گويد : سعد ، شيخ اين طايفه ( شيعه ) وفقيه و حجّت آن است و كتابهاى فراوانى تأليف و براى شنيدن حديث مسافرت كرده و از پيشوايانش در حديث كه از امامان مذاهب مختلف بودند ، حديث شنيده است . « 3 »
9 - سيد عبد العظيم حسنى . نژاد او به امام مجتبى عليه السلام منتهى مىشود . او عالم ، فقيه ، پارسا و پرهيز گار و دشمن حكومتهاى ستمگر بود . ائمه عليهم السلام شيعيان خود را مىگفتند كه به دو مراجعه كنند . ابو حماد رازى روايتى نقل كرده است :
در سامراء بر امام هادى عليه السلام وارد شدم و از آن حضرت از برخى از چيزهاى حلال و حرام پرسيدم . امام پاسخ سئوالهاى مرا داد و همين كه با او خدا حافظى كردم ، فرمود :
هامش
( 1 ) - حياة الامام العسكرى ، ص 144 .
( 2 ) - حياة الامام العسكرى ، ص 144 .
( 3 ) - همان مأخذ ، ص 148 .