آنگاه تير را به طرف اردوگاه امام پرتاب كرد . يكى از سپاهيان كوفى اين تير را برداشت و پيغام آن را براى ديگران باز گفت . طبق معمول ، شايعه در اردوگاه فوراً منتشر مىشود . سپاه خود را از كنارهء رود عقب مىكشد و معاويه به فرات يورش مىآورد . اصحاب امام هم در برابر معاويه مقاومت نمىكنند .
پس از آنكه معاويه بر آب مسلّط شد ، سپاهيان على عليه السلام را از استفاده از آب بازداشت .
امام فرمان شكست محاصره را صادر كرد و همانجا بود كه عبارت مشهور خود را خطاب به اصحابش بر زبان آورد :
« پس مرگ در زندگانى شماست چون شكست خوريد و زندگانى در مرگ شماست زمانى كه بر دشمن چيره شويد » . « 1 »
ياران آنحضرت به طرف آب يورش بردند و دشمنان را تار و مار كردند و خود بر آب مسلّط شدند . برخى مىپنداشتند كه امام فوراً با دشمنانش به مقابلهء به مثل مىپردازد . امّا آنحضرت توسّل به اين گونه اعمال را به شدت رد كرد و پيكى به سوى معاويه فرستاد تا به وى پيغام رساند كه راه آب باز است و سپاه او مىتوانند تا هر وقت كه خواستند از آب استفاده كنند .
نماهايى از جنگ صفين
پيكارها آغاز شد . ابتدا به شكل زد و خوردهايى جزيى در اطراف اردوگاههاى دو سپاه صورت مىپذيرفت . نيروها در اغلب موارد برابر بودند . امّا آنچه تفاوت مىداشت انگيزههاى دو طرف بود . در همان حالى كه عصبيتهاى جاهلى آتش جنگ را در ميان شاميان شعله ور مىساخت ، روح ايمان ، اصحاب امام را به جهاد و شهادت ترغيب مىكرد . اين عبدالرحمن بن خالد
هامش
( 1 ) - نهج البلاغة ، خطبهء 51 .