إِنَّا رَسُولُ رَبِّ الْعالَمِينَ
؛ كلمهء رسول در اين جا چون به معناى رسالت است به صورت تثنيه گفته نشده است هم چنان كه در اين آيه
إِنَّا رَسُولا رَبِّكَ
؛ « 1 » به صورت تثنيه آمده است ( يعنى ما دو فرستادهء پروردگارت هستيم ) چنان كه مصدر هر گاه صفت واقع شود به صورت مفرد است مانند : صوم و زور .
و ممكن است به اين اعتبار مفرد آمده است كه حكم هر دو يكى بوده و گويا هر دو به اتّفاق يك رسول هستند .
أَنْ أَرْسِلْ
؛ چون مادّه رسول مفهوم ارسال و فرستادن را در بردارد معناى عبارت اين است كه بنى اسرائيل را با ما بفرست . در مفهوم ( ارسال ) معناى قول و گفتن نيز هست ، چنان كه در منادا و مانند آن اين مفهوم وجود دارد .
ارسال در اين جا به معناى رها و آزاد كردن است ، چنان كه عرب مىگويد :
شاهين و باز شكارى را رها كن « 2 » - و مقصود اين است كه بنى اسرائيل را آزاد كن تا با ما به سرزمين فلسطين كه مسكن آنهاست بيايند .
قالَ أَ لَمْ نُرَبِّكَ
؛ ( با توجّه به معناى آيه ) در كلام چيزى حذف شده است و در تقدير چنين بوده است - آن دو پيش فرعون رفتند و رسالت و مأموريّت خود را به او ابلاغ كردند . در اين هنگام فرعون به موسى گفت : آيا من تو را تربيت نكردم « 3 » و از اين گونه اختصارگويى در قرآن كريم بسيار است . « وليدا » واژهء وليد يعنى كودك . و چون كودك به زمان تولّدش نزديك است او را وليد گويند .
« سِنِينَ »
در اين كه مقصود از ( سنين ) چند سال است ، مفسّران اقوال مختلفى را بيان كردهاند : برخى گويند : هيجده سال ، برخى ديگر گويند : سى سال و كلبى
هامش
( 1 ) - طه 20 / 47 .
( 2 ) - « أرسل البازى » .
( 3 ) - « فذهبا إلى فرعون و بلّغا رسالته على ما أمرا به فعند ذلك قال فرعون لموسى : ( أ لم نربّك ) ؟