تخطي إلى المحتوى الرئيسي

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 385

مساهمون:

ص٣٨٥
عن غررالحكم ، صفحهء 249 : لاتتبعن عيوب الناس ، فان لك من عيوبك ان عقلت ما يشغلك من ان تعيب احداً . سعدى در بوستان :
كسى پيش من در جهان عاقل است كه مشغول خود وز جهان غافل است
ضمناً معلوم باد كه توجه به عيب مردم كه مذموم است از اين نظر است كه مقصود انسان فقط عيّابى و همز و لمز و تنقيص ديگران باشد ، و اما توجه به عيب مردم از آن جهت كه جزء اجتماع مىباشند به منظور اصلاح اجتماع مذموم نيست بلكه ممدوح بلكه واجب و لازم است و بلكه اين قسم توجه به عيب از نوع توجه به عيب خود است نه از نوع توجه به غير ، يعنى از نظر وحدت است نه از نظر كثرت . اين نوع توجه به عيب ديگران ، هم از لحاظ ماهيت با آن نوع مغاير است و هم از لحاظ مبادى و علل و هم از لحاظ آثار و نتايج . اين يكى از مسائل مورد اشتباه و مغالطه است كه گويندگان اخلاقى غالباً فرق نمىگذارند و اشتباه مىكنند . كما اينكه داستان سعدى در بوستان كه مىگويد : « كسى گفت حجاج خونخواره اى است - دلش همچو سنگ سيه پاره اى است » كه از داستان عربى گرفته شده ، بدآموزى است . رجوع شود به كتاب متنبى و سعدى ، صفحهء 166 .