عبادت
رجوع شود به كتاب مذهب در رويدادهاى بشرى ترجمهء مهدى قائنى ، صفحهء 49 - 56 .
عبادت احرار
وراى طاعت آزادگان ز ما مطلب
كه شيخِ مذهب ما بندگى گنه دانست
رجوع شود به ورقه هاى حريت .
قديمترين تجلى روحى :
يادداشت عبادت ( ماهيت عبادت )
1 . در باب عبادت از دو جهت بايد بحث كرد . يكى از جهت اينكه ريشهء عبادت چيست ؟ عبادت و پرستش به طور مسلَّم از قديمى ترين تجليات و فعاليتهاى روحى بشر است كه به شكلهاى مختلفى وجود داشته است .
آيا اول خداپرستى بوده و بعد بت پرستى ؟ :
و اما اينكه در عبادت ، اول خداپرستى بوده و بعد بت پرستى و شرك و يا برعكس بوده است ، عقيدهء ما طبق آثار دينى اين است كه اول خداپرستى بوده و بعد بت پرستى ، و عقيدهء ماديين خلاف اين است ، كه اول بت پرستى بوده و بعد به موازات پيشرفت و توسعهء زندگى و عوامل اقتصادى خداپرستى پيدا شده است . از نظر ما علاقه به پرستش و تقديس و احترام به برتر و بزرگتر ، غريزى و فطرى بشر است . بشر بىمعبود نمىتواند زندگى كند ، بى تقديس ولو آنكه يك پهلوان را شكل افسانه اى بدهد ، يك دانشمند را شكل افسانه اى بدهد چاره اى ندارد . ماركس به ديگران گفت : من به اندازهء شما ماركسيست نيستم . مىگويند ماركسيستها و كمونيستها به پيشروان خود جنبهء الوهيت و پيغمبرى دادهاند ، چاره اى از اين ندارند . وقتى كه هر معبودى را از او بگيرى بالاخره از سنگ ، از