جاه و مقام از نظر اسلام
1 . در اخلاق اسلامى از جمله امورى كه مذموم است جاه طلبى است . آيه اى كه از قرآن معمولًا استدلال مىشود اين آيه است :
* ( تلك الدار الاخرة نجعلها للذين لايريدون علواً فى الارض و لا فساداً و العاقبة للمتقين . ) * احاديثى در كافى ، جلد 2 ، صفحهء 297 ، باب « طلب الرئاسة » و در وسائل ، جلد 2 ، صفحهء 468 آمده . در صفحهء 466 هم حديثى در ضمن حب چند چيز ديگر آمده است .
حب جاه را به چند چيز مىتوان تفسير كرد : يكى علاقه به شهرت و اشتهار ، ديگر علاقه به احترام و محبوبيت ، سوم علاقه به مقام و پست اجتماعى كه در گذشته به عنوان ولايت گفته مىشده ، چهارم علاقه به تفوق و تسلط و زير نفوذ قرار دادن و استخدام ديگران .
آيات و اخبار ممكن است ناظر به يكى يا چند تا از امور نامبرده باشد و ممكن است بعضى اخبار يا همه ناظر به امرى ديگر باشد . مثلًا ممكن است مقصود از رياست و طلب رياست در اخبار ، خصوص انتصاب از طرف حكام جور آن زمان باشد كه ملازم بوده با شر و فساد ، و در حديثى وارد شده كه اگر در خير ، دُم بوده باشى بهتر است از اينكه در شر ، سر بوده باشى . و ممكن است ناظر بوده باشد به رياست دينى و فتوايى و استقلال در اظهارنظر در احكام و مسائل دينى بدون توجه به ائمهء اطهار ، كما اينكه از بعض اخبار اين مطلب فهميده مىشود به تفصيلى كه بعداً ان شاء الله خواهيم گفت .
2 . حب جاه به هر معنايى كه مذموم بوده باشد ، يا از آن جهت است كه خود جاه فى حد ذاته مذموم است و مفسده در خود جاه است و يا از آن جهت است كه مفسده در حب و علاقه به آن است نه در خود آن ، و يا آنكه مفسده در ركون و اطمينان و انحصار علاقه به آن