2 . در كافى مىنويسد : معاوية بن وهب گفت از امام صادق عليه السلام پرسيدم : ما ( يعنى شيعيان ) چگونه بايد با ديگران ( اهل تسنن ) معاشرت كنيم ، تكليف ما با آنها چيست ؟ امام فرمود : ببينيد ائمهء شما چگونه رفتار مىكنند ، مانند امامان خود رفتار كنيد . به خدا قسم امامان شما بيماران آنها را عيادت مىكنند ، جنازه هاى آنها را تشييع مىكنند ، براى آنها شهادت مىدهند ( 1 ) باز هم در اين زمينه و به همين مضمون رواياتى هست .
اينها را براى اين ذكر كردم كه بدانيم حفظ وحدت يكى از هدفهاى اسلامى است و بايد در حدود امكان براى تحقق اين هدف بكوشيم تا مصداق « * ( ولتكن منكم امة يدعون الى الخير ) * » بوده باشيم .
تحقق يافتن اين هدف به هيچ وجه مستلزم اين نيست كه از بعضى اصول يا فروع مسلَّم خود دست برداريم .
اما قسمت دوم : ببينيم آيا وحدت مسلمين و حسن تفاهم ميان فرق اسلامى جزء منظورهاى حج هست يا نه ؟
كسى كه كوچكترين آشنايى با تعليمات اسلامى داشته باشد ، در اين جهت ترديد نمىكند كه اسلام به عناوين مختلف دستور داده كه مسلمانان دور هم جمع شوند و يكديگر را از نزديك ببينند و از احوال يكديگر مطلع شوند تا دلهاشان به يكديگر نزديك شود و ديوارها از ميان برده شود و شكافها پر شود .
همه مىدانيم كه طبق نصوص اسلامى ، عبادت هر اندازه بيشتر در خلوت و دور از چشم ديگران صورت بگيرد به اخلاص نزديكتر است . درعين حال اسلام دستور اكيد داده است كه نماز به جماعت خوانده شود و اجر و ثواب اين عمل را بيش از آنچه تصور مىرود از نماز فرادى بالاتر برده است ، چرا ؟ براى اينكه در اثر جماعت ، مسلمانان از يكديگر باخبر مىشوند و دلهاشان به يكديگر نزديك
هامش
( 1 ) كافى ، جلد 2 ، صفحهء 636