فصل هفتم سفير چهارم و غيبت كبراى امام دوازدهم
1 . دوران سفير چهارم ( 329 - 326 / 941 - 937 )
شيخ طوسى روايت مىكند كه ابن روح ، ابو الحسن على بن محمد سمرى را به جانشينى خود تعيين كرد ( ( 1 ) ) . به گفته طبرسى اين تعيين با تصريح و دستور شخص امام دوازدهم صورت گرفت ( ( 2 ) ) .
كنيهاش از سمر با صيمر ، واقع در يكى از قراء بصره ، كه بستگانش در آنجا زندگى مىكردند اخذ شده است ( ( 3 ) ) . به گفته مسعودى بسيارى از اعضاء اين خاندان همچون حسن و محمد ، فرزندان اسماعيل بن صالح و على بن زياد ، در بصره املاك زيادى داشتند . آنان نيمى از در آمد اين املاك را وقف امام يازدهم كردند ، كه هر ساله در آمد آن را دريافت نموده و با ايشان مكاتبه مىكرد ( ( 4 ) ) .
بعلاوه ، بعضى از بستگان سمرى كارگزاران امام دوازدهم بودند . در ميان ايشان على بن محمد بن زياد قرار داشت ، كه از وكلاى امام دهم و يازدهم بشمار مىآمد و كتابى موسوم به الاوصياء نوشت تا امامت امام دوازدهم را اثبات كند ( ( 5 ) ) .
وى شوهر خواهر جعفر بن محمد وزير بود و اين رابطه او را قادر ساخت تا سمت مهمى در دستگاه عباسى بدست آورد ( ( 6 ) ) . به روايت كلينى ، امام دوازدهم در نامهاى به وى ابراز داشت كه در سال 280 / 893 خواهد مرد و سرانجام نيز چنين شد ( ( 7 ) ) .
نكات مذكور نشان مىدهد كه سمرى از خاندان متدين شيعه بوده كه در خدمتگزارى به سازمان اماميه از شهرت برخوردار بودند . در حقيقت ، از چنين زمينه خانوادگى ، لازم مىآمد تا سمرى در سفارت با مخالفت اندكى روبرو شود ، بويژه آنكه