داد و شك و تصور را از آنها زدود . ذيلا به بعضى از آنها اشاره مىشود :
( 1 )
الف . شناخت ذات خدا غير ممكن است
غير ممكن است كه خداى متعال را توصيف كنى به وصفى كه شامل ذات مقدس خداى متعال باشد . از جمله كسانى كه از امام دربارهء اين موضوع پرسيدند ابو هاشم جعفرى بود كه يكى از بزرگترين افراد زمان خود در تقوا و فضل و علم به شمار مىرفت . او از امام پرسيد : آيا مىتوان خدا را توصيف كرد ؟
و با اين سؤال ، ابو هاشم مىخواست به معرفت خداى متعال راه پيدا كند .
بنابراين امام رضا عليه السلام از او پرسيد : آيا قرآن خواندهاى ؟
گفت : بلى .
امام جواب او را به كتاب خدا حواله كرد ، پس فرمود : آيا اين آيه را خواندهاى كه مىفرمايد :
لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصارَ
« 1 » ؟
جواب داد : بلى .
امام پرسيد : آيا معنى چشمها را مىدانى ؟
جواب داد : بلى .
امام پرسيد : معنى آن چيست ؟
ابو هاشم پاسخ داد : ديدن با چشمها .
امام عليه السلام اين جواب را رد كرد ، فرمود : تخيّلات دلها بيشتر از ديدن چشمهاست ، چون تخيّلات دلها نمىتواند او را درك كند ، و او تخيّلات را درك مىكند . « 2 »
يقينا دقت عقل وسيعتر و بيشتر شامل مىشود تا ديدن با چشم ، و عقل با
هامش
( 1 ) انعام / 103 .
( 2 ) اصول كافى ، ج 1 ، ص 99 .