( 1 )
338 پيمان با مردم طبرستان و گيلان
طبرى ص 2659 - 2660 .
به نام خداوند بخشايندهء بخشايشگر
اين نوشتهاى است از سوى سويد بن مقرّن ، براى كسى از دشمنان به نام فرّخان ، اسپهبد خراسان كه بر مردم طبرستان و گيل گيلان فرمان مىراند .
بر اين پايه كه اگر تو راهزنان و مردم پيرامون سرزمين خود را از تجاوز بازدارى و كسى را كه سر از فرمان ما مىپيچد پناه ندهى ، در پناه خداى - عزّ و جلّ - به سر خواهى برد . تو با پرداخت پانصد هزار درهم به پول سرزمين خود ، از تعرّض فرمانرواى آن ( ناحيه ) به دور خواهى ماند . اگر چنين كنى ، هيچيك از ما حقّ تاختن بر تو و گام نهادن به سرزمين تو را نخواهد داشت و نيز هيچ كس بىاجازهء تو ، نزد تو نخواهد آمد . راه ما همراه با اجازه ، براى شما ايمن و راه شما نيز براى ما ايمن خواهد بود . نبايد كسى را كه سر به فرمان ما نمىنهد ، پناه دهيد . نيز نبايد به سود هيچ دشمنى ، به ما خيانت كنيد . اگر چنين كنيد ، ميان ما و شما پيمانى نخواهد بود .
سواد بن قطبهء تميمى ، هند بن عمرو مرادىّ ، سماك بن مخرمهء اسدى ؛ سماك بن عبيد عبسى و عتيبة نهّاس بكرى ، گواه گشتند ، و به سال هيجدهم نوشته شد .
( 2 )
339 پيمان با مردم آذربايجان
طبرى ص 2662 .
به نام خداوند بخشايندهء بخشايشگر
اين ، زنهار نامهاى است كه عتبة بن فرقد كارگزار عمر بن خطّاب امير مؤمنان ، نسبت به جانها ، داراييها و آيينهاى مردم آذربايجان و مردم جلگههاى آنجا ، كوهستانها و درّههاى آن و به پيروان همهء اديان آن سرزمين ، داده است كه : ايشان به اندازهء توان خويش ، سرگزيت مقرّر را بپردازند . اين