1 . لا أفعله بتّة و لا أفعله البتّة : هرگز اين كار را نخواهم كرد . اين دو جمله در موردى به كار مىرود كه شخص قصد بازگشت به كار يا چيزى را براى هميشه از سر به در كرده باشد ( صحاح ، 1 / 242 ) . - م .
2 . نام أبو بكر ، عتيق بوده است . - م .
( 1 )
46 نيز از أبو بكر صدّيق به داريان
ابو يوسف ص 132 ؛ الضّوء السّارى ، مقريزى ، ورق 90 ، قلقشندى ، 13 / 121 ؛ كتّانى ، 1 / 145 ؛ الأموال ، ابن زنجويه ( خطّى ) ورق 100 / الف .
دو پيمان زيرين ، به بخش سوم اين مجموعه ، روزگار راشدين مربوط هستند و در اينجا تنها براى هماهنگى مطلب ، از آنها سخن رفته است .
به نام خداوند بخشايندهء بخشايشگر
اين نوشتهاى است از أبو بكر ، يار درستكار پيامبر خدا ( صلّى اللّه عليه و سلّم ) كه پس از وى ، در زمين جانشين او گشته است . وى آن را براى داريان نوشت كه : در روستاى حبرون و عينون ، هيچكس ، به گوسفندان و شتران ( 1 ) آنان آسيب نرساند . هر كس اين را بشنود و به فرمان خدا گردن نهد ، نبايد به هيچ يك از آن دو روستا زيانى رساند . مردم روستايى و صحرانشين ، بايد از آنها نگهبانى كنند و دست تبهكاران را از ايشان دور سازند .
1 . متن « أن لا يفسد عليهم سبدهم و لبدهم » ماله سبد و لا لبد : اين عبارت ، مثل است ، يعنى از شدت تنگدستى ، او را موى و پشمى نيست ؛ يا اسب و شتر و يا گاو و گوسفندى ندارد ، يعنى او بسيار تنگدست است ( الفاخر ، مفضّل بن سلمه ص 21 ؛ الفائق ، 2 / 151 ؛ أساس البلاغة « سبد » ؛ المستقصى فى أمثال العرب ، 2 / 331 ) . در اينجا يعنى هيچ زيانى نبايد به آنان برسد . - م .