وجه چهارم
آنكه عمر ترك استخلاف كرد حال آنكه پر ظاهر است كه ترك استخلاف صراحتاً وبداهتاً تضييع وافساد واتلاف است كه عقل صراح خالص از شوائب أوهام دلالت واضحه بر وجوب استخلاف دارد .
واز اينجاست كه حسب روايت ابن قتيبة - كه در صدر بحث گذشته - حضرت حميرا خلافت مآب را به واسطه فرزند ارجمندشان حتماً وجزماً امر به استخلاف فرمود ، ومكرراً ومؤكداً از ترك استخلاف نهى فرمود ، وخشيت فتنه بر أمت مرحومه بيان فرمود ، ودر حقيقت كمال تأكيد وتشديد ونهايت حثّ وترغيب بر استخلاف فرمود كه أولا به كمال رعايت دأب خطاب تطيّباً وتأليفاً للفظّ الغليظ ابن الخطاب ، بعد اذن دفن ، به كمال بشاشت وابتهاج ، فرزند ارجمندش را مأمور به ابلاغ سلام فرمود ، وبعد از آن گفت كه : بگو براي أو - يعنى عمر - كه مگذار أمت محمد [ ( صلى الله عليه وآله وسلم ) ] را به غير راعى ، وبعد از آن ، تأكيدِ اين نهى وتشديد آن به امر استخلاف بر أمت صراحتاً فرمود ، وباز بنابر مزيد تأكيد تعقيب اين امر به نهى مكرر فرمود وارشاد نمود كه : مگذار ايشان را بعد خود به حالي كه مهمل باشند كه نباشد در ايشان مصلح وهادي ايشان ( 1 ) .
هامش
1 . الإمامة والسياسة 1 / 41 - 43 ( تحقيق الشيري ) 1 / 28 - 29 ( تحقيق الزيني ) .