هامش
ايشان و آن سيماء علامتهائى است ، و بتحقيق كه بيان نموده است آن را بقولش در اين قول كه :يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيماهُمْ(يُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِيماهُمْ) ( سورهء الرحمن آيهء 41 ) شناخته ميشوند گناهكاران بسيماء خود و بتحقيق كه بيان فرموده است خداوند تعالى در اين آيه كه :إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ ، وَ إِنَّها لَبِسَبِيلٍ مُقِيمٍ( سورهء حجر آيه 75 ) پس خبر داده است كه در ميان خلقش گروهىاند كه نشان ميگذارند خلق را پس ميشناسند ايشان را بسيماى ايشان .
و روايت شده است از امير المؤمنين عليه السّلام كه فرمود در پارهء از كلام خود كه : منم صاحب عصائى كه آلت نشان گذاردن است يعنى علمش به كسى كه ميداند حالش را بنشان ، آن عصاء است .
و روايت شده از حضرت ابى جعفر محمد بن على الباقر عليه السّلام كه پرسيده شد از قول خداوند كه :إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ( سوره حجر آيه 75 ) آن حضرت فرمود كه اين آيه در شأن ما اهل بيت نازل شده است يعنى در شأن امامان عليهم السّلام .
و بتحقيق كه آمده است حديث به اين مضمون كه خداوند تعالى ساكن ميگرداند اعراف را ( يعنى در اعراف ) گروهى از خلق كه مستحق نمىباشند بهشت جاودانى را بدون عقابى و نه مستحق ميباشند خلود در نار را و ايشانند كه بتأخير افتادهاند اميدوارند از براى امر خداوند و از براى ايشان است شفاعت و ايشان هميشه بر اعرافند تا آنكه اذن و رخصت حاصل شود از براى ايشان در داخل شدن بهشت بشفاعت پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و امير المؤمنين و امامان بعد از او عليهم السّلام و گفته شده است نيز كه اعراف جاى سكناى گروهى است كه نبودهاند در زمين مكلف كه تا مستحق گردند بسبب عملهاى خود بهشتى را و نه دوزخى را پس ساكن ميگرداند ايشان را خداوند تعالى در آن مكان و بعوض ميدهد المهاى دنيائى ايشان را به نعيمى كه نميرسند بسبب آن منزلهاى اهل ثواب را كه مستحق آن مىباشند بسبب عملها .
و بعد از آن شيخ فرموده است كه : همه آنچه را كه ذكر نموديم ( يعنى در باب اعراف ) جائز مىباشد در عقول و به تحقيق كه وارد شده است به آن خبرها و خداوند داناتر مىباشد بحقيقت آن مگر آنكه آنچه جزم به آن حاصل است از اين اخبار آن است كه اعراف مكانى است ميانهء بهشت و دوزخ كه مىايستد در آن مكان كسى كه نام برديم او را از حجتهاى خداوند تعالى بر خلقش و ميباشند در آن مكان روز قيامت گروهى كه به تاخير افتادهاند از براى امر خداوند و آنچه بعد از اين مذكور شد خداوند داناتر است بحقيقت حال آن - مفيد .