از سه امر است كه بر شخص وارد مىشود ، يا بشارت است بعيش ابدى يا بشارت است به عذاب ابدى يا ترسانيدن و هول دادن و امر مشتبهيت كه نميداند از كدام فرقه است . اما دوست ما كه مطيع فرمان ما است پس آن است كه بشارت عيش ابد يافته و اما دشمن ما كه مخالف امر
هامش
نمو و احساس و موت آن چيزى است كه باطل مىشود با آن نمو و احساس و صحيح نميباشد با آن قدرت و علم و خلق نموده است خداوند موت را در زندگان به جهت نقل نمودن انسان از دار عمل و امتحان بسوى دار جزا و مكافات و نميميراند خداوند بنده را از بندگان خودش مگر آنكه موتش اصلح است از براى او از بقايش و زنده نميگرداند بنده را مگر آنكه حيات اصلح است از براى او از موتش و هر چه مىكند آن را خداوند تعالى بخلقش پس آن اصلح است از براى ايشان و اصوب است در تدبير ، و گاهى امتحان مينمايد خداوند تعالى بسيارى از خلقش را بآلام شديده پيش از موت و معاف مىدارد ديگران را از آن ، و گاه مىباشد الم پيش از مرگ نوعى از عقوبت از براى كسى كه حلول مىكند در او ، و مىباشد صلاح حال او و غير او ( صلاح حال غير او ) و به عقب در مىآورد آن عقوبت را نفع عظيمى و عوض كبيرى و نيست هر آن كسى كه دشوار باشد بر او بيرون آمدن نفسش كه بوده باشد به آن معاقب و نه هر كس كه آسان باشد بر او امر در نفس بيرون آمدن كه مكرم و مثاب باشد و بتحقيق كه وارد شده است خبر به آن كه آلامى كه پيش از مرگ واقع مىشود مىباشد كفاره از براى گناهان مؤمنين و مىباشد عقاب از براى كافرين و مىباشد راحت پيش از مرگ استدراج از براى كافرين و نوعى از ثواب براى مؤمنين ، و اين امرى است پوشيده و پنهان از خلق كه مطلع نساخته است خداوند تعالى هيچ كس را از خلق خود بر اراده خود در آن به جهت آگاه گردانيدن او كه جدا شود از براى او حالت امتحان از حالت عقاب و حال ثواب از حال استدراج و به جهت تغليظ امتحان تا آنكه تمام گردد تدبيرش بر خلق .
و اما آنچه ذكر نموده است آن را شيخ ابو جعفر رحمه اللّه از احوال مردگان بعد از وفات ايشان پس به تحقيق كه آمده است اخبارى به اين مضمون بر وجه تفصيل و بتحقيق كه ايراد نموده است شيخ ابو جعفر بعضى را از آنچه وارد شده است در اين باب مگر اينكه نيست داخل عنوان باب اصلا و بهر حال موت يكى از بشارات