از بدان وشصت هزار از خوبان را عذاب مىكنم ، عرض كرد : پروردگارا ! بدان به جاى
خود ، خوبان را چرا ؟ ! پس وحى فرمود : خوبان در برابر أهل معصيت مسامحه كردند
وبه خاطر غضب من غضب نكردند " .
" مسأله 1972 " " معروف " يعنى چيزى كه به حكم شرع يا عقل انجام آن واجب يا
مستحب است ، و " منكر " يعنى چيزى كه به حكم شرع يا عقل انجام آن قبيح وحرام يا
مكروه است ، واز اين نظر فرقى ميان أمور فردى واجتماعى نيست . بنابراين امر
به معروف ونهى از منكر يك وظيفة عمومى است وحكومتها وافراد مردم همه در برابر
يكديگر مسئوليت دارند وبايد به اين وظيفة عمل نمايند .
" مسأله 1973 " امر به معروف ونهى از منكر با شرايطى كه بيان خواهد شد واجب
وترك آن معصيت است ، ودر مستحبات ومكروهات نيز امر ونهى مستحب مىباشد .
" مسأله 1974 " امر به معروف ونهى از منكر واجب كفايى مىباشد ، بنابراين اگر
بعضي از مكلفين به آن اقدام كنند ومقصود حاصل شود ، از ديگران ساقط مىشود . واگر
اقامه معروف وجلوگيرى از منكر بر اجتماع جمعى از مكلفين متوقف باشد ، واجب است
اجتماع نمايند .
" مسأله 1975 " اگر امر ونهى بعضي افراد مؤثر واقع نشود وبرخى ديگر احتمال
دهند امر ونهى آنان اثر بخش است ، بر آنها واجب مىشود .
" مسأله 1976 " هنگام وجوب امر به معروف ونهى از منكر با زبان ، ياد آورى مسائل
شرعي كفايت نمىكند ، بلكه انسان بايد امر ونهى نمايد .
" مسأله 1977 " هدف امر به معروف برپايى واجب ، وهدف نهى از منكر جلوگيرى
از حرام است ، بنابراين در امر به معروف ونهى از منكر قصد قربت معتبر نيست .
شرايط امر به معروف ونهى از منكر :
" مسأله 1978 " كسى كه مىخواهد امر به معروف ونهى از منكر كند بايد " معروف "
را از " منكر " تشخيص دهد ، پس كسى كه معروف ومنكر را نمىشناسد ، حق ندارد بلكه
نمىتواند امر به معروف ونهى از منكر نمايد .
" مسأله 1979 " در واجب بودن امر به معروف ونهى از منكر سه شرط لازم است :
1 - احتمال دهد امر ونهى أو اثر بخش باشد ، پس اگر بداند اثر نمىكند واجب نيست .
2 - بداند يا مطمئن باشد كه گنهكار قصد ادامه يا تكرار گناه را دارد ، پس اگر بداند يا
هامش
( 1 ) تهذيب الأحكام ، ج 6 ، ص 180 ، باب " الامر بالمعروف والنهى عن المنكر " ، حديث 21 .