بودم ، تا اينكه در بخش سوّم آن به حديث مفصلى از كميل بن زياد ، پيش از حديث ديگر مشهور او برخوردم . و آن حديث را كتاب تحف العقول به طور مرسل و بشارة المصطفى به طور مسند نقل كردهاند . تا به اين سال كه سال 1289 هجرى است در هيچ نسخهاى از نهج البلاغه اين حديث كميل را نديدهام ، با اين كه نسخههاى زيادى از نهج البلاغه به دستم رسيده است و بيشتر آنها هم بسيار قديمى بودند و بر مشايخ بزرگ قرائت شدهاند ، پس با خود گفتم :
« هذا تَأْوِيلُ رُءْيايَ مِنْ قَبْلُ » ؛
« 1 » « اين تعبير خواب من است كه پيش از اين ديده بودم » . « 2 »
مؤلّف : آن حديث طولانى كميل كه محدّث نورى از آن ياد كرده است قطعاً از نهج البلاغه نيست ؛ زيرا از موضوع كتاب خارج است . و امّا وجود آن در آن نسخه ، منشأش خلط حاشيه با متن است ، بدينگونه كه بعض حاشيه نويسان ، روايت ديگر كميل را در حاشيه آن روايت معروفش نوشتهاند ، و بعد با متن مخلوط شده است .
و خود محدّث نورى رحمه الله به وجود اغلاطى در آن نسخه اعتراف كرده است . و امّا تعبير خواب او همان مطلبى است كه اخيراً فرموده از اين كه بر نسخههاى قديمى تصحيح شدهاى از نهج البلاغه دست يافته است .
8 - لقب علم الهدى براى سيّدمرتضى رحمه الله
اربعين شهيد : شهيد رحمه الله مىنويسد : به خط ابن معد موسوى يافتم كه ابو سعيد محمّد بن حسين وزير به سال 420 هجرى بيمار شده بود ، او اميرالمؤمنين عليه السلام را در خواب ديد كه به وى فرمود : به علم الهدى بگو دعايى بر تو بخواند تا شفا يا بى .
پرسيد : علم الهدى كيست ؟
هامش
( 1 ) - يوسف : 100 .
( 2 ) - دارالسّلام : 2 / 25