آراسته بود و تختگاه پادشاهان بود و اكنون قصبه است . سه شهر خرابند : كريت [ 1 ] و لو رشت [ 2 ] و صيمره [ 3 ] .
فصل دوازدهم از باب چهارم
در ذكر احوال ترك و مغول و آن مشتمل است بر مطلعى و مخلصى و مقصدى
مطلع در ذكر نسب ايشان :
در جامع التواريخ [ 4 ] از مصنفات مخدوم سعيد شهيد خواجه رشيد الحق - والدين ، طاب ثراه ، آمده است كه اصل ايشان از نسل يافث بن نوح است و مغولان يافث را ابو بجه خان گويند . از پسران او ترك جد تركان است و منسك جد مغولان .
او را مغولان ديب باقو خان خوانند . او را چهار پسر بود : قراخان و اورخان و كوچ خان و كزخان .
قراخان را پسرى بود اغوز نام ، موحد شد . مغولان او را اغوزآتا خوانند .
پادشاهى آن قوم او را مسلم شد . بعد از اغوزخان ، پادشاهى نسل يافث بن نوح ، در تخم اغوز ، قرب يك هزار سال بماند . در عهد فريدون پسرش تور با ايشان جنگى عظيم كرد . بر هيچ كس ابقاء نرفت . از قوم اوغوز دو كس نامشان تكوز و قيان بگريختند و در درهاى رفتند كه يك راه سخت بيش نداشت . ايشان را در آنجا فرزندان
هامش
[ 1 ] - ق ، ف : كرشت - ب : كوشت - ر : كدشت - م : كرشب . به نظر مىآيد كه اين كلمه همان كريت باشد و آن شهرى است كه ميسرهء قشون هولاكو در حين عزيمت ببغداد از آن گذشته و مينورسكى در ذيل عنوان « لرستان » در دائرة المعارف بنقل از چريكوف عضو روسى هيئت مامورين تعيين حدود ايران و عثمانى محل آن را در جنوب خرمآباد كنونى ذكر كرده است . ضبط چريكوف به صورت گريت يعنى با گاف است .
[ 2 ] - ق : او رشت - ف : ئرشت - ب : ؟ ؟ ؟ ئورست - ر : يورشت - م : ئورشب - در نزهة القلوب چاپ تهران 1336 شهرى بنام « كورشت » در متن آمده با نسخه بدل : لورشت .
[ 3 ] - نسخ : ضميره .
[ 4 ] - ف ، ب ، ق :
جوامع التواريخ - ولى در مقدمهء جامع التواريخ مكررا به صورت متن آمده .