اگر از سوى برادرت چيزى شنيدى كه تو را بد آمد ، غمين مشو كه اگر آنچنان باشد كه مىگويد ، عقوبتى است كه پيشاپيش در رسيده باشد و اگر آن نبود كه مىگفت ، حسنهاى ( پاداشى ) باشد براى كارى كه نكردهاى . « 1 »
يكى از پيچيدهترين ناهنجارىهاى اجتماعى كه قانونگزاران تاكنون راه حلى براى آن نيافتهاند ، اختلافاتى است كه به دليل غيبت و عيبجويى ميان مردم واقع مىشود . قانون براى مسائلى چون تجارت مشروبات الكلى و تن فروشى ، مجازات و حدودى را مشخص كرده اما در يافتن حد و مجازاتى براى غيبت درمانده است زيرا براى پيشگيرى از آن ، راهى جز بازدارندگى درونى و نافرمانى از خواهشهاى نفسانى وجود ندارد و همه نيك مىدانيم كه غيبت چه ناهنجارىهاى اجتماعى در پى دارد . ازاينرو اهل بيت ( ع ) تلاش نمودهاند كه ( انديشه در ) پيامدهاى ناگوار آن را در وجدان انسان برانگيزند در عين اينكه كسى را كه مورد غيبت قرار گرفته به ناديده گرفتن و بخشش و پذيرش پوزش تشويق نمودهاند تا باب ستيز و دشمنى بسته شده و دوستى و سازگارى برقرار بماند .
سفارش امام ( ع ) به كسى كه مورد غيبت قرار گرفته است ، بىنهايت زيبا و موثر و سودمند است . زيرا آن را در هرحال براى او نيكو مىداند ، چه اگر مورد غيبت واقعا درست و بجا باشد ، از گناهان وى مىكاهد و اگر نادرست و نابحق باشد بر حسناتش خواهد افزود .
كار نيك كامل نمىشود مگر به سه چيز : شتاب در آن ، كم پنداشتن فراوانى آن و منت ننهادن در آن « 2 » .
هامش
( 1 ) - تهذيب الكمال : 5 / 93 ، بحار الانوار : 75 / 205 ح 44 .
( 2 ) - كافى : 4 / 30 ح 1 ، سير اعلام النبلاء : 6 / 263 ، تحف العقول : 323 ، الخصال : 1 / 133 ح 143 .