« عالم جليل و علامه بسيار تيز فهم ، نامدار ، مورخ محدث ، مفسر نحوى ، لغتشناس بزرگ و نامور بىنياز از تعريف » ستودهاند .
تناقضات و دوگانهگويىهاى تبانى
شيخ تبانى در برابر شيخ خضرى مواضعى گرفته كه در پارهاى از آنها عدالت روا نموده و در يارى حق و دفاع از دين و دينداران كامياب بود اما در همين حال بدون اينكه بداند گرفتار خطاهاى بسيارى شده كه مانند دوگانهگويىهاى خضرى و گاه بيشترند . از جمله مىگويد : ابو بكر شجاعترين ياران پيامبر ( ص ) بود « 1 » ، اما دريغ از آوردن يك دليل بر اين ادعا . او و ديگران برغم حضور ابو بكر در جنگهاى پيامبر ( ص ) هيچكدام مدركى مبنى بر كشتن يك مشرك بدست او ارائه نمىدهند . . . و شگفت اينكه شيخ تبانى كه ابو بكر را شجاعترين ياران معرفى مىكند خود مىگويد كه : در روز احد شنيده شد كه كسى آواز مىداد : لا سيف الا ذو الفقار و لا فتى الا على . و يا اينكه : پيامبر ( ص ) روز خيبر ابو بكر را فرستاد اما بدون پيروزى برگشت . سپس عمر را فرستاد كه او نيز به سرنوشت ابو بكر دچار شد . پس پيامبر ( ص ) گفت : علم ( پرچم ) را به مردى خواهم سپرد كه خدا و رسولش را دوست دارد و خدا و رسولش نيز وى را دوست دارند و پيروزى بر دستان وى محقق مىشود . آنگاه علم را به على ( ع ) سپرد و او دژ را تسخير نموده و در آن را كه هشت مرد از واژگونى آن ناتوان بودند - آن چنانكه تبانى مىگويد - سپر خود قرار داده « 2 » و مرحب را به كشت .
هامش
( 1 ) - تحذير العبقرى . . . : 2 / 100 .
( 2 ) - تحذير . . . : 1 / 164 و 2 / 102 .