آموزههايى براى پند و عبرت
بهتر ديديم اينجا نيز به مانند سخن درمورد جنگ بدر ، برخى آموزههاى اين رخداد را براى اندرز و پند يادآورى كنيم .
أنس بن النضر :
انس هنگامى كه گريختگان را مشاهده مىكرد فرياد مىزد : زندگى را بعد از پيامبر ( ص ) براى چه مىخواهيد ؟ . . بر آنچه پيامبر ( ص ) بر سر آن جان داد بميريد .
اگر محمد كشته شده باشد خداى او زنده است .
انس سپس رو به دشمن نمود و به پيشواز مرگ رفت و چندان جنگيد تا به قتل رسيد . درود خدا بر او باد . « 1 »
هامش
( 1 ) - به برخى از مهاجرين كه سلاح خود را زمين افكنده بودند گفت : چرا دست به اين كار مىزنيد ؟
گفتند : پيامبر ( ص ) كشته شد . گفت : پس از وى زندگى به چه كارتان مىآيد ؟ بميريد بر آنچه پيامبر ( ص ) بر آن جان داد . سپس رو به مشركان كرد و جنگيد تا كشته شد و در جسدش اثر هفتاد ضربه و زخم پيدا شد و هيچكس جز خواهرش آنهم از روى سرانگشتانش او را نشناخت . و گفته شده كه انس بن النضر جمعى را شنيد كه پس از انتشار شايعه قتل پيامبر ( ص ) مىگفتند : كاش كسى عبد اللّه ابن ابى را نزد ما مىآورد تا براى ما از ابو سفيان امان گيرد قبل از آنكه كشته شويم . انس به آنها گفت : اى مردم اگر محمد كشته شده خداى محمد كه كشته نشده پس بجنگيد براى آنچه محمد براى آن جنگيد . خداوندا من از چيزىكه اينان مىگويند به نزد تو عذر خواهم و از آنچه مىآورند ، بيزارى مىجويم سپس به جنگ پرداخت تا به شهادت رسيد .
لازم به يادآورى است كه ابن جرير طبرى و ابن اثير جزرى و ابن هشام در سيره حلبيه نامهاى گريختگان روز احد را ذكر كردهاند . ما خواننده را به نمونهاى كوچك از منابعى كه در اينباره مطالبى آوردهاند دعوت مىنماييم :