در كنار ثروت فرايند قهرى وجود ستم است كه باز هم گفتار امام به روشنى و صراحت مهر درستى بر آن مىزند : « هيچ دارايى انباشتهاى نديدم مگر آنكه در كنارش حق پايمال شدهاى وجود داشته باشد . » « 1 »
بنابراين مهم همكارى و تعاون است كه هرآنچه بر مبناى آن تحقق يابد ، روا و جايز است چه مالكيت زمين باشد چه كارخانه و چه تجارت در بازار آزاد . آنچه نيز با تعاون و همكارى منافات داشته باشد ، از هرنوع كه باشد حرام است . بر اين اساس اگر فرض شود كه نوعى سوسياليسم وجود دارد كه در كنار قاعده همكارى و تعاون و حفظ آزادىهاى مشروع ، زندگى بهترى براى انسانيت فراهم مىكند ، اسلام بدون شك آن را خواهد پذيرفت . زيرا « آنچه كه از هرجنبهاى منافع مردم را برآورده سازد ، از نظر شريعت جايز است » . در حديث آمده است كه مردى نزد امام صادق ( ع ) آمد و درمورد زكات اموالش پرسيد . امام صادق فرمود : « جنبه آشكار حكم اين است كه هرهزار درهم ، بيست و پنج درهم زكات دارد اما جنبه پنهانى آن است كه چيزى را از برادرت در آنچه به آن بيشتر از تو نياز دارد ، دريغ ننمايى . » « 2 »
درنتيجه ما با كسانى كه معتقد به گرايش سوسياليستى اسلام هستند همراهيم ولى با آنانى كه مىگويند اسلام ، سوسياليسم يا سرمايهدارى است ، مخالفيم .
هامش
( 1 ) - پيشين .
( 2 ) - كافى : 2 / 501 ح 13 ، وسائل الشيعه : 9 / 50 ح 9 .