گفته مورخان ، اين عناصر مخالف امام و كينهتوزان نسبت به آن حضرت را انتخاب كرده بود تا امر خلافت به حضرتش نرسد .
( 1 ) امام عليه السّلام دربارهء عوامل مؤثر در ميدان انتخاب ، سخن گفته و فرموده است :
« اما من هنگامى كه بال گشودند ، بال گشودم و هرگاه پرواز كردند ، من نيز به پرواز آمدم ، پس مردى از آنان به كينهء خويش گوش فرا داد و ديگر به دامادش روى آورد همراه با مسائلى ديگر ! » .
به هر حال ، اين شورا - بنا به گفتهء محققان - هدفى جز دور نگهداشتن امام از حكومت و سپردن خلافت به امويان نداشته است .
( 2 ) « علائلى » مىگويد : « تعيين نامزدى در ميان شش نفر ، راه را براى امويان هموار كرد تا از موقعيت بهره گيرند و كاخ عظمت خويش را بر دوش مسلمين به پا سازند » .
( 3 ) « سيد مير على هندى » نيز به اين نتيجه رسيده و گفته است : « حرص عمر بر مصلحت مسلمين ، وى را به انتخاب اين شش نفر از بهترين مردم مدينه واداشت بدون اينكه سياست سلفش را دنبال كند و امويان در مدينه حزبى قوى داشتند و از همين جا بود كه انتخاب وى ، راه را براى توطئههاى امويان و دسيسههاى آنان آماده ساخت ، آنها كه با اسلام دشمنى كردند و سپس وارد آن شدند تا وسيلهاى براى تأمين مطامع و بناى كاخ عظمت خويش بر دوش مسلمين داشته باشند « 1 » » .
( 4 ) ثالثا : عمر در اين شورا عمدا انصار را دور ساخت و براى آنان هيچ سهمى را در نظر نگرفت در حالى كه آنان پيامبر را پناه داده و اسلام را در روزگار
هامش
( 1 ) الامام الحسين عليه السّلام 1 / 267 .