" احكام جعاله " مسأله 2246 - جعاله آن است كه انسان قرار بگذارد در مقابل كارى كه براي أو
انجام مى دهند مال معينى بدهد ، مثل آن كه بگويد : ( هر كس يا شخص معينى
گمشده ء مرا پيدا كند ده تومان به أو مى دهم ، يا مثلا نصف گمشده را به أو مى دهم ) .
وبه كسى كه اين قرار را مى گذارد جاعل ، وبه كسى كه كار را انجام مى دهد عامل
مى گويند ، وبين جعاله واجاره فرقهايى است ، از آن جمله اين است كه در اجاره بعد
از تحقق اجاره أجير ضامن است وبايد عمل را تحويل دهد ، وكسى هم كه أو را
أجير كرده اجرت را به أو بدهكار مى شود ، ولى در جعاله اگر چه عامل شخص معين
باشد مى تواند مشغول عمل نشود ، وتا عمل را انجام ندهد جاعل بدهكار
نمى شود ، ودر اجاره قبول معتبر است ولى در جعاله معتبر نيست .
مسأله 2247 - جاعل بايد عاقل وبالغ باشد ، واز روى قصد وبدون اكراه به ناحق
قرار داد كند ، وشرعا بتواند در مال خود تصرف نمايد ، بنابراين جعالهء سفيه
- يعنى كسى كه مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف مى كند - يا كسى كه از طرف
حاكم شرع به جهت افلاس ممنوع از تصرف در مال خود شده ، صحيح نيست .
مسأله 2248 - كارى را كه جاعل مى گويد براي أو انجام دهند ، بايد بي فايده يا حرام
يا واجبي كه شرعا بايد مجانا آورده شود نباشد ، پس اگر بگويد : هر كس در شب به
جاى تاريكى برود يا شراب بخورد يا نماز واجب خود را بخواند ده تومان به أو
مى دهم ، جعاله صحيح نيست .
مسأله 2249 - اگر مالي را كه قرار مى گذارد بدهد معين كند ، مثلا بگويد : ( هر كس