مسأله 1888 - مخارجى را كه براي گندم وجو وخرما وانگور كرده
ومعمول است كه آن مخارج را از خود زراعت مىدهند مىتواند از حاصل
كسر كند وچنانچه باقيمانده آن به حد نصاب برسد ، بايد زكات آن را بدهد
وآنچه معمول نيست از خرمن بدهند بنابر احتياط واجب لازم جزء نصاب
حساب نمايند لكن زكات آن واجب نيست .
مسأله 1889 - تخمى را كه به مصرف زراعت رسانده ، اگر از خودش
باشد ، به مقدار قيمت آن مىتواند از حاصل كسر كند . واگر خريده باشد ،
مىتواند قيمتي را كه براي خريد آن داده جزء مخارج حساب نمايد .
مسأله 1890 - اگر زمين ووسائل زراعت يا يكى از اين دو ملك خود
أو باشد : نبايد كرايه آنها را جزء مخارج حساب كند . ونيز براي كارهائى كه
خودش كرده ، يا ديگرى بي اجرت انجام داده چيزى از حاصل كسر
نمىشود .
مسأله 1891 - اگر درخت انگور يا خرما را بخرد ، قيمت آن جزء
مخارج نيست ولى اگر خرما يا انگور را پيش از چيدن وقبل از تعلق زكات
در مواردى كه خريدن آن صحيح است بخرد ، پولى را كه براي آن داده ، جزء
مخارج حساب مىشود .
مسأله 1892 - اگر زمينى را بخرد ودر آن زمين گندم يا جو بكارد ،
پولى را كه براي خريد زمين داده جزء مخارج حساب نمىشود . ولى اگر
زراعت را پيش از تعلق زكات بخرد پولى را كه براي خريد آن داده مىتواند
جزء مخارج حساب نمايد واز حاصل كم كند ، اما بايد قيمت كاهى را كه
از آن بدست مىآيد ، از پولى كه براي خريد زراعت داده كسر نمايد . يعنى
بايد مخارج را تقسيم كند آنچه سهم گندم باشد از گندم كم كند چنان كه در
مخارج زراعت هميشه بايد اين جهت ملاحظه شود مثلا اگر