بىاجرت انجام داده ، چيزى از حاصل كسر نمىشود .
مسأله 1883 - اگر درخت انگور يا خرما را بخرد ، قيمت آن جزء مخارج نيست ولى
اگر خرما يا انگور را پيش از چيدن بخرد ، پولى را كه براي آن داده جزء مخارج حساب
مىشود .
مسأله 1884 - اگر زمينى را بخرد ودر آن زمين گندم يا جو بكارد ، پولى را كه براي
خريد زمين داده جزء مخارج حساب نمىشود ، ولى اگر زراعت را بخرد ، پولى را كه براي خريد
آن داده مىتواند جزء مخارج حساب نمايد واز حاصل كم كند ، اما بايد قيمت كاهى را كه از
آن بدست مىآيد ، از پولى كه براي خريد زراعت داده كسر نمايد مثلا اگر زراعتى را پانصد
تومان بخرد وقيمت كاه آن صد تومان باشد . فقط چهار صد تومان آن را مىتواند جزء مخارج
حساب نمايد .
مسأله 1885 - كسى كه بدون گاو وچيزهاى ديگر كه براي زراعت لازم است
مىتواند زراعت كند ، اگر اينها را بخرد ، نبايد پولى را كه براي خريد اينها داده جزء مخارج
حساب نمايد .
مسأله 1886 - كسى كه بدون گاو وچيزهاى ديگرى كه براي زراعت لازم است
نمىتواند زراعت كند ، اگر آنها را بخرد وبه واسطه زراعت به كلى از بين بروند ، مىتواند تمام
قيمت آنها را جزء مخارج حساب كند ، ولى اگر بعد از زراعت چيزى از قيمتشان كم نشود
بنابر احتياط واجب چيزى از قيمت آنها را جزء مخارج حساب ننمايد .
مسأله 1887 - اگر در يك زمين جو وگندم وچيزى مثل برنج ولوبيا كه زكات آن
واجب نيست بكارد ، خرجهائى كه براي هر كدام آنها كرده فقط پاى همان حساب مىشود ،
ولى اگر براي هر دو مخارجى كرده بايد به هر دو قسمت نمايد ، مثلا اگر هر دو به يك اندازه
بوده ، مىتواند نصف مخارج را از جنسي كه زكات دارد كسر نمايد .
مسأله 1888 - اگر براي سال أول عملي مانند شخم زدن انجام دهد اگر چه براي
سالهاى بعد هم فائده داشته باشد بايد مخارج آن را از سال أول كسر كند ، ولى اگر براي چند
سال عمل كند بايد بين آنها تقسيم نمايد .
مسأله 1889 - اگر انسان در چند شهر كه فصل آنها با يكديگر اختلاف دارد
وزراعت وميوه آنها در يك وقت بدست نمىآيد گندم يا جو يا خرما يا انگور داشته باشد وهمه
آنها محصول يك سال حساب شود ، چنانچه چيزى كه أول مىرسد به اندازه نصاب يعنى 288
من و 45 مثقال كم باشد ، بايد زكات آن را موقعى كه مىرسد بدهد وزكات بقيه را هر وقت