مقدارى كه ناچار است آب نياشامد وچنانچه بعد بتواند روزه بگيرد ، بنابر احتياط واجب
بايد روزههائى كه نگرفته قضا نمايد .
مسأله 1728 - زنى كه زائيدن أو نزديك است وروزه براي حملش ضرر دارد روزه
بر أو واجب نيست . وبايد براي هر روز يك مد طعام يعنى گندم يا جو ومانند اينها به فقير
بدهد ، ونيز اگر روزه براي خودش ضرر دارد ، روزه بر أو واجب نيست وبنابر احتياط واجب
بايد براي هر روز يك مد طعام به فقير بدهد . ودر هر دو صورت روزههائى را كه نگرفته بايد
قضا نمايد .
مسأله 1729 - زنى كه بچه شير مىدهد وشير أو كم است چه مادر بچه ، يا دايه أو
باشد ، يا بىاجرت شير دهد ، اگر روزه براي بچهاى كه شير مىدهد ضرر دارد روزه بر أو
واجب نيست . وبايد براي هر روز يك مد طعام يعنى گندم يا جو ومانند اينها به فقير بدهد ،
ونيز اگر براي خودش ضرر دارد ، روزه بر أو واجب نيست ، وبنابر احتياط واجب بايد براي
هر روز يك مد طعام به فقير بدهد . ودر هر دو صورت روزههائى را كه نگرفته بايد قضا
نمايد ، ولى اگر كسى پيدا شود كه بىاجرت بچه را شير دهد ، يا براي شير دادن بچه از پدر
يا مادر بچه يا از كس ديگر كه اجرت أو را بدهد اجرت بگيرد ، احتياط واجب آن است كه
بچه را به أو بدهد وروزه بگيرد .
راه ثابت شدن أول ماه
مسأله 1730 - أول ماه به پنج چيز ثابت مىشود : أول آن كه خود انسان ماه را ببيند .
دوم عدهاى كه از گفته آنان يقين پيدا شود ، بگويند ماه را ديدهايم وهمچنين است هر
چيزى كه به واسطه آن يقين پيدا شود . سوم دو مرد عادل بگويند كه در شب ماه را ديدهايم
ولى اگر صفت ماه را بر خلاف يكديگر بگويند ، يا شهادتشان خلاف واقع باشد مثل اين كه
بگويند داخل دائره ماه طرف أفق بود ، أول ماه ثابت نمىشود . اما اگر در تشخيص بعض
خصوصيات اختلاف داشته باشند مثل آن كه يكى بگويد ماه بلند بود وديگرى بگويد نبود ،
به گفته آنان أول ماه ثابت مىشود . چهارم سى روز از أول ماه شعبان بگذرد كه به واسطه
آن ، أول ماه رمضان ثابت مىشود وسى روز از أول رمضان بگذرد كه به واسطه آن ، أول ماه
شوال ثابت مىشود . پنجم حاكم شرع حكم كند كه أول ماه است .
مسأله 1731 - اگر حاكم شرع حكم كند كه أول ماه است ، كسى هم كه تقليد أو
را نمىكند ، بايد به حكم أو عمل نمايد . ولى كسى كه مىداند حاكم شرع اشتباه كرده ،