وهم از آب دلو ومانند آن استفاده كند ، چنانچه طورى باشد كه بگويند : آبيارى با دلو
ومانند آن شده ، زكات آن بيست يك است واگر بگويند : آبيارى با آب نهر وباران
شده زكات آن ده يك است واگر آبيارى با دلو غلبه داشته ولى چنان نباشد كه
بگويند : با دلو آبيارى شده بايد ملاحظه نسبت كنند واحتياط آنست كه در نصف ده
يك ودر نصف ديگر بيست يك زكات بدهند .
مسأله 1885 - اگر شك كند كه آبيارى با آب باران وآب دلو به يك اندازه
بوده يا آب باران غلبه داشته ، مىتواند از نصف آن ده يك واز نصف ديگر آن بيست
يك بدهد .
مسأله 1886 - اگر گندم وجو وخرما وانگور با آب باران يا نهر مشروب شود
وبه آب دلو ومانند آن محتاج نباشد ولى با آب دلو هم آبيارى شود ، وآب دلو به زياد شدن
محصول كمك نكند ، زكات آن ده يك است واگر با دلو ومانند آن آبيارى شود . وبه
آب نهر وباران محتاج نباشد ولى با آب نهر يا باران هم مشروب شود وآنها به زياد
شدن محصول كمك نكنند ، زكات آن بيست يك است .
مسأله 1887 - اگر زراعتى را با دلو ومانند آن آبيارى كنند ودر زمينى كه
پهلوى آنست زراعتى كنند كه از رطوبت آن زمين استفاده نمايد ومحتاج به آبيارى
نشود ، زكات زراعتى كه با دلو آبيارى شده ، بيست يك وزكات زراعتى كه پهلوى
آنست ، ده يك مىباشد .
مسأله 1888 - مخارجى را كه براي گندم وجو وخرما وانگور كرده ومعمول
است كه آن مخارج را از خود زراعت مىدهند مىتواند از حاصل كسر كند وچنانچه
باقيمانده آن به حد نصاب برسد ، بايد زكات آن را بدهد وآنچه معمول نيست از خرمن
بدهند بنابر احتياط لازم جزء نصاب حساب نمايند لكن زكات آن واجب نيست .
مسأله 1889 - تخمى را كه به مصرف زراعت رسانده ، اگر از خودش باشد ،
به مقدار قيمت آن مىتواند از حاصل كسر كند . واگر خريده باشد ، مىتواند قيمتي را كه
براي خريد آن داده ، جزء مخارج حساب نمايد .
مسأله 1890 - اگر زمين ووسائل زراعت يا يكى از اين دو ملك خود أو