كساني كه روزه بر آنها واجب نيست ( 1361 ) اگر كسى مريض باشد به طورى كه بداند يا گمان كند روزه گرفتن براي أو
ضرر دارد ، نبايد روزه بگيرد ، واگر روزه بگيرد روزه اش صحيح نيست ، ودر صورت
خوف ضرر در صورتي كه خوف أو عقلايى باشد ، مىتواند روزه اش را افطار كند .
( 1362 ) كسى كه به علت پيرى نمىتواند روزه بگيرد يا براي أو مشقت دارد ،
روزه بر أو واجب نيست ، وچنانچه تا رمضان بعد بتواند روزه بگيرد ، أقوى وجوب
قضا است ، ودر صورتي كه نتواند تا رمضان بعد روزه را قضا كند ، واجب است براي
هر روز ، يك مد طعام - كه تقريبا ده سير است - از گندم يا جو ومانند اينها صدقه
دهد ، وهم چنين كسى كه توانايى قضاى روزه را داشته ولى به سبب ندانستن حكم ،
قضاى آن را تا رمضان بعد تأخير انداخته ، بايد علاوة بر قضاى روزه به مقدارى كه
گفته شد كفاره بدهد .
( 1363 ) بر پسر يا دخترى كه تازه بالغ شده اند وقدرت بر روزه گرفتن ندارند ،
روزه واجب نيست وكفاره هم ندارد ، ولى قضاء دارد .
( 1364 ) اگر انسان مرضى دارد كه زياد تشنه مىشود ونمى تواند تشنگى را
تحمل كند ، يا براي أو مشقت دارد ، روزه بر أو واجب نيست ، ولى اگر تا رمضان بعد
بتواند روزه بگيرد واجب است قضاى آن را بگيرد ، ودر صورت عدم توانايى
واجب است براي هر روز يك مد طعام از گندم وجو ومانند اينها صدقه دهد .
( 1365 ) زنى كه زاييدن أو نزديك است وروزه براي حملش يا خودش ضرر
دارد ، واجب است افطار نمايد وبراي هر روز يك مد طعام به فقير بدهد ودر هر دو
صورت روزه هايى را كه نگرفته ، بعدا بايد قضا نمايد .
( 1366 ) زنى كه بچه شير مىدهد وشير أو كم است ، چه مادر بچه باشد يا دايه
أو ، چه با اجرت شير بدهد يا بي اجرت ، اگر روزه براي خودش يا بچه اى كه شير
مىدهد ضرر داد ، واجب است افطار كند وبراي هر روز يك مد طعام به فقير بدهد ،
ودر هر دو صورت روزه هايى را كه نگرفته بعد از بر طرف شدن عذر ، بايد قضا