مسائلى از فقه شيعه ( فارسي ) — صفحة 393

مساهمون: السيد محمد علي الأبطحي

ص٣٩٣

پيامبر أكرم ( صلى الله عليه وآله ) سؤال شد : كدام دارائى خوب است ؟ فرمودند : زراعتى است كه كسى آن را كشت كند ، وپرورش دهد ، وحق ( شرعي ) آن را روز برداشت محصول ادا نمايد . ونيز از آن حضرت روايت آمده كه فرمودند : كشاورزان گنجينه هاى مردمند كه چيزهاى پاكيزه مىكارند ، تا خداوند آنها را از دل خاك بيرون مىآورد ، وروز قيامت نيكوترين مقام وبرترين منزلت را خواهند داشت ; آنها را به عنوان بركت داران خواهند خواند . ودر حديث ديگر فرمودند : عملي حلال‌تر وپاكيزه تر از درختكارى نيست . ودر روايت ديگر است : خداوند براي پيغمبران خويش زراعت وكشت زمين را اختيار فرمود . ودر حديثي آمده : خداوند روزى أنبياء خويش را در زراعت ودامپرورى قرار داد . ( مسأله 2160 ) : بهترين راه شركت در زراعت آن است كه زارع را در نماء ومحصول به صورت مشاع به مقدار ثلث يا ربع يا نصف شريك كند . ( مسأله 2161 ) : مزارعه چند شرط دارد : أول : آن كه صاحب زمين به زارع بگويد زمين را براي زراعت به تو واگذار كردم وزارع هم بگويد قبول كردم ، يا بي حرف زدن مالك زمين را به زارع به قصد زراعت واگذار كند وزارع قبول نمايد ، وبنابر احتياط واجب مالك وزارع نمىتوانند معامله را به هم بزنند . دوم : صاحب زمين وزارع هر دو بالغ وعاقل باشند ، وبا قصد واختيار خود مزارعه را انجام دهند ، وسفيه نباشند يعنى مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف نكنند ، ومحجور از تصرف در مال خود هم نباشند . سوم : مالك وزارع از تمام محصول زمين ببرند پس اگر مثلا شرط كنند كه آنچه أول يا آخر مىرسد ، مال يكى از آنان باشد مزارعه باطل است . چهارم : سهم هر كدام نصف يا ثلث محصول ومانند آن باشد ، پس اگر مالك بگويد در اين زمين زراعت كن وهر چه مىخواهى به من بده صحيح نيست ، وهمچنين است اگر مقدار معينى از حاصل را - مانند ده من - تنها براي زارع يا مالك قرار دهند .