مقدارى كه كار أو در نظر مردم ارزش دارد بدهد .
( مسأله 2155 ) : اگر ( عامل ) پيش از قرارداد ، كار را انجام داده باشد يا پس از
قرارداد به قصد اين كه پول نگيرد انجام دهد ، حقي به مزد گرفتن ندارد .
( مسأله 2156 ) : پيش از شروع به كار ( عامل ) ، ( جاعل ) مىتواند جعاله را به هم
بزند .
( مسأله 2157 ) : پس از شروع به كار ( عامل ) ، ( جاعل ) نبايد جعاله را به هم
بزند .
( مسأله 2158 ) : ( عامل ) مىتواند عمل را ناتمام بگذارد ، ولى اگر تمام نكردن
عمل مايه ضرر ( جاعل ) شود ، بايد آن را تمام نمايد ، مثلا اگر كسى بگويد هر كس
چشم مرا عمل كند فلان مقدار به أو مىدهم ، وپزشك جراح شروع به عمل كند ،
چنانچه طورى باشد كه اگر عمل را تمام نكند ، چشم معيوب مىشود ، بايد آن را
تمام نمايد واگر ناتمام بگذارد ، حقي به ( جاعل ) ندارد ، ونسبت به عيب حاصل
شده ضامن است .
( مسأله 2159 ) : اگر ( عامل ) كار را ناتمام بگذارد ، چنانچه آن كار مانند يافتن
أسب است كه تا تمام نشود ، براي ( جاعل ) فائده ندارد ( عامل ) نمىتواند چيزى
مطالبه كند ، وهم چنين است اگر ( جاعل ) مزد را براي تمام كردن عمل قرار بگذارد ،
مانند اين كه بگويد هر كس لباس مرا بدوزد ، ده تومان به أو مىدهم ; ولى اگر
مقصودش اين باشد كه هر مقدار از عمل كه انجام شد ، براي آن مقدار مزد بدهد ،
( جاعل ) بايد مزد مقدارى را كه انجام شده به ( عامل ) بدهد گرچه احتياط اين است
كه به طور مصالحه يكديگر را راضى نمايند .
مسائل مزارعه
زراعت در اسلام اهميت بسزائى دارد ، ودر اخبار فضيلت بسيارى براي آن
بيان شده است ، از جمله در حديثي از امام صادق ( عليه السلام ) رسيده كه فرمودند : از
مسائلى از فقه شيعه ( فارسي ) — صفحة 392
مساهمون: السيد محمد علي الأبطحي
ص٣٩٢