است ، ولى بنابر احتياط پس از نماز دو سجده سهو كند .
( مسأله 1011 ) : اگر نتواند به مقدار ذكر در ركوع بماند ، احتياط واجب آن
است كه بقيه آن را در حال برخاستن بگويد .
( مسأله 1012 ) : اگر بر اثر بيمارى ومانند آن در ركوع آرام نگيرد نمازش
صحيح است ، ولى بايد پيش از آن كه از حال ركوع خارج شود ، ذكر واجب را به
طورى كه گذشت بگويد .
( مسأله 1013 ) : هر گاه نتواند به اندازه ركوع خم شود ، بايد به چيزى تكيه
دهد وركوع كند ، واگر هنگام تكيه دادن هم نتواند به طور معمول ركوع كند ، بنابر
احتياط لازم بايد به هر اندازه مىتواند خم شود ، واشاره به ركوع نيز بنمايد ،
ونمازش را اعاده ونشسته ركوع كند . واگر هيچ نتواند خم شود ، بايد براي ركوع با
سر اشاره نمايد ، وبنابر احتياط واجب نماز را اعاده ونشسته ركوع كند .
( مسأله 1014 ) : كسى كه مىتواند ايستاده نماز بخواند اگر در حال ايستاده يا
نشسته نتواند ركوع كند ، بايد ايستاده نماز بخواند وبراي ركوع با سر اشاره كند ،
واگر نتواند با سر اشاره كند ، بايد به نيت ركوع چشمها را بر هم گذارد وذكر آن را
بگويد ، وبه نيت برخاستن از ركوع چشمها را باز كند ، واگر از اين هم ناتوان
است ، بايد در قلب خود نيت ركوع كند وذكر آن را بگويد .
( مسأله 1015 ) : چنانچه نمىتواند ايستاده ركوع كند ولى براي ركوع
مىتواند در حالي كه نشسته است خم شود ، بايد ايستاده نماز بخواند وبراي ركوع
با سر اشاره نمايد ، واحتياط واجب آن است كه نماز ديگرى هم بخواند وهنگام
ركوع آن بنشيند وبراي ركوع خم شود .
( مسأله 1016 ) : اگر پس از رسيدن به حد ركوع وآرام گرفتن بدن سر بردارد
ودوباره به اندازه ركوع خم شود ، نمازش باطل است .
( مسأله 1017 ) : پس از پايان ذكر ركوع ، بايد راست بايستد ، وپس از آن كه
بدن آرام گرفت به سجده رود ، واگر عمدى پيش از ايستادن ، يا پيش از آرامش
بدن به سجده رود نمازش باطل است .
مسائلى از فقه شيعه ( فارسي ) — صفحة 186
مساهمون: السيد محمد علي الأبطحي
ص١٨٦