و من يزرع شرا يحصد ندامة ، لكل زارع ما زرع ، لا يسبق بطىء بحظه ، و لا يدرك حريص ما لم يقدر له ، من اعطى خيرا فاللّه اعطاه ، و من وقى شرا فاللّه وقاه . . . » « 1 » .
« شما در دورانى نقصانپذير و روزهايى شمرده و معين بسر مىبريد و مرگ ، ناگهان شما را درمىيابد . هر كه نيكى بكارد ( خوشى درو مىكند و ) مايه غبطه ديگران خواهد بود و هر كه بدى بكارد پشيمانى درو مىكند . هر كسى آن درود عاقبت كار كه كشت . بهره كندرو از او ربوده نمىشود و آزمند جز به رزق مقدّر خود دست نمىيابد . هر كس به خير دست يابد خداوند به او عطا كرده و هر كس از گزندى مصون ماند در حقيقت خداوند او را حفظ كرده است . . . » .
واقعيت زندگى در همين سخنان نهفته است و آدمى - همانگونه كه امام مىفرمايد - در دورهاى معين كه نه افزايش مىيابد و نه كم مىشود زندگى مىكند و مرگ او را ناگهان درمىربايد . پس شايسته چنين كسى آنست كه فريفته نگردد و به حقوق ديگرى تجاوز نكند و بداند در بند اعمال خود است و فرجام او وابسته به اعمالش مىباشد اگر درستكار باشد پايانى خوب و اگر بد كردار باشد آيندهاى تاريك در انتظار اوست .
ارزش تفكر
امام - عليه السّلام - به انديشيدن در صنع پروردگار كه ايمان عميق و اصيلى به دنبال دارد فراخوانده و مىفرمايد :
« ليست العبادة كثرة الصيام و الصلاة و انما العبادة كثرة التعبد ، التفكر في امر اللّه . . . » « 2 » .
« عبادت به نماز و روزهء بسيار نيست بلكه عبادت به تعبد بسيار است يعنى
هامش
( 1 ) - بحار الانوار ، ج 78 ، ص 338 .
( 2 ) - بحار الانوار ، ج 78 ، ص 373 .