بيان آيهء 25
لغت :
كيف : براى سؤال از حال و كيفيت است و در اينجا تنبيه بر حال كسانيست كه به آتش ميروند و در اين جمله بلاغت و اختصار بسيار است و تقدير چنين است : چگونه خواهد بود حال كسانى كه به ادعاهاى باطل مغرور شده به حدى كه آنها را بخلود در آتش كشانده مثل اينكه گويى « من ترا اگر هم نيايى اكرام ميكنم پس چگونه خواهد بود اكرامم به تو اگر بيايى » .
و تقدير آيه چنين است « فكيف حالهم اذا . . . » چگونه خواهد بود حالشان در وقت اجتماعشان در قيامت .
تفسير :
سپس خداوند آنچه را قبلا گفته تأكيد فرموده كه :
فَكَيْفَ
- حال ايشان چگونه است ؟
إِذا جَمَعْناهُمْ
- يعنى روز گرد آوردنشان و محشور شدنشان .
لِيَوْمٍ
- يعنى روز قيامت
لا رَيْبَ فِيهِ
- روزى كه شك در آن نيست براى كسى كه بدلايل قيامت بنگرد و اگر بجاى ليوم ميفرمود فى يوم جزاء نميشد و لام دلالت بر جزاء دارد مثل جئت ليوم الخميس ( يعنى لما يكون يوم الخميس : چون روز خميس بود )
وَ وُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ
- در اينجا دو قول است :
1 - يعنى براى هر كس جزاء اعمالش از ثواب و عقاب فراوان داده شود .
2 - يعنى داده شود جزاء هر كس چنان كه گويى : فلانى كسب كرد مال را با زراعت
وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ
- يعنى ثواب عملشان كم نشود و جزاء گناهانشان بيش از حد استحقاق نباشد .