مكان گردآورى : ايران ، اين اثر در طى دو قرن در شهرهاى مشهد ، اصفهان ، همدان گردآورى شده است .
شرح اجمالى محتواى اثر : اين مجموعه شامل قصيده ، غزل ، تك بيتى ، رباعى از 33 شاعر ايرانى و هندى به زبان فارسى مىباشد . تمامى اين شاعران به غير از كمال الدين اسماعيل اصفهانى ( متوفى 635 قمرى / 38 - 1237 ميلادى ) و عبدالرحمن جامى ( 817 - 898 قمرى / 1414 - 1492 ميلادى ) ، ما بقى از شاعران نيمه دوم قرن شانزدهم تا پايان قرن هجدهم ميلادى مىباشند . در اين اثر بسيارى از غزلها به صورت مختصر ( مطلع يا مقطع ) آمدهاند . اين نسخه خطى براى نياز شخصى گردآورى شده و سفارشى نبوده است . اين اثر شامل :
I
« گلشن خيال » ، نام ديگر اين اثر ( خواب و خيال ) است . نويسنده ميرزا محمد طاهر نصرآبادى ( متولد 1027 قمرى / 1618 ميلادى ) است .
II
« رقعات » ، نويسنده اين اثر نصر الدين محمد انعام همدانى ، مشهور به نصير يا نصير همدانى ( متوفى در 1030 قمرى / 1618 ميلادى ) مىباشد .
III
« پند نامه » ، شامل 60 بيت از نويسندهاى گمنام در خصوص 60 نصيحت در خصوص دستيابى به خوشبختى است .
IV
« مثنوى ناصرعلى » ، نويسنده اين اثر مير نصير « 1 » على سرهندى ( متوفى 1108 قمرى / 1697 ميلادى در دهلى ) ، ملقب به على است . اين بخش ناقص و تنها شامل 180 بيت از اين مثنوى مىباشد .
V
« مجموعهاى از مثنوىهاى نامشخص كه از 72 بيت تشكيل شده است » .
VI
« ساقى نامه » ، مجموعه از مثنوىهاى نا مشخص شامل 62 بيت مىباشد .
VII
« سراپا » ، نويسنده مير سيد على بن سعيد [ العاملى ] ملقّب به مهرى است . وى در زمان حكومتدارى شاه سلطان حسين ( 1105 - 1135 قمرى / 1694 - 1722 ميلادى ) در اصفهان وفات نمود . اين اثر تنها شامل 76 بيت است . تاريخ كتابت : در فواصل سالهاى 1118 - 1323 قمرى / 1707 - 1905 ميلادى .
مكان كتابت : ايران ( شهرهاى مختلف ) .
سابقه نسخه : اين نسخه خطى در سال 1939 ميلادى به انستيتو وارد شده است .
اندازه صفحه : 8 . 18 * 5 . 12 سانتيمتر ؛
تعداد برگها : 57 برگ ؛
تعداد سطور : تا 20 سطر ؛
اندازه متن : 8 . 18 * 5 . 12 تا 2 * 4 سانتيمتر .
نوع كاغذ : كاغذ شرقى ( ايرانى و بخشى نيز هندى ) ، ضخيم و رنگى .
نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه نوشته شده است .
نوع خط : خط شكسته نستعليق دقيق [ خفى ] ، گاهى نيز خط نستعليق درشت [ جلى ] .
نوع جلد : صحافى شرقى ، مقوايى نازك .
( 1022 ) 53 . شماره نسخه :
B 4480
نام كتاب : مجموعه اشعاريه
نام گرد آورنده اثر : سيد بقا حاج بن هادى مفتى ، از معلمان مدرسه شيردار در سمرقند است .
تاريخ گردآورى اثر : سالهاى 1320 قمرى / در فواصل مارس 1902 لغايت 24 نوامبر 1906 ميلادى ، وى شرق شناس معروف متوفى
در سال 1912 ميلادى مىباشد .
مكان گردآورى : سمرقند .
شرح اجمالى محتواى اثر : اين اثر شامل مخمس ، مسدس و ترجيع و تركيب بند ، و همچنين غزلهايى از 86 شاعر آسياى مركزى ، هندوستان ، ايران در قرن سيزدهم تا بيستم ميلادى مىباشد . اين اثر علاوه بر آثار شاعران كلاسيك ، بيشتر بر پايه شاعران نيمه دوم قرن نوزدهم تا آغاز قرن بيستم ميلادى و همچنين شاعران انجمن ادبى عمر خان خوقندى ( 1225 - 1237 قمرى / 1810 - 1822 ميلادى ) گردآورى گرديده است . اين اثر شامل فهرست مفصلى شامل مصرع اول هر يك از اشعار متن ( شامل مصرع اول 85 شعر تركيبى و 173 غزل ) مىباشد . اشعار تمامى شاعران كلاسيك به طور خلاصه در چند بيت آمده است . تمامى اين نسخه خطى توسط يك شخص براى نياز شخصى رونويسى گرديده است . گردآورنده موفق به اتمام كار خود نشده زيرا 74 برگ آخر كتاب خالى و سفيد مىباشد .
بخش اول اين اثر شامل مخمسهاى از شاعرانى چون راوناك ، اكرم ، نصيب ، نياز ، كمالى ، اكمل ، خجلت ، سيد بقا خواجه ، منيرى ، عندليب ، ولى ، جامى ، صادق و . . . مىباشد . بخش دوم شامل غزلهايى از شاعرانى چون شهيدى ، صائب ، حافظ ، منشى ، طالب جان ، سپندى ، اكمل ، مظهر ، غياث الدين و
هامش
( 1 ) . ناصر صحيح است ( ويراستار ) .