تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى ) — صفحة 401

مساهمون:

ص٤٠١

توصيف نسخه‌هاى جلد هفتم

( 714 ) 1 . شماره نسخه :
A 688
-
( Nov . 139 )
1 نام كتاب : اشعار رودكى . پديدآورنده : ابوعبدالله جعفر بن محمد ( ابوالحسن بن حكيم بن عبدالرحمن بن آدم ) رودكى سمرقندى شاعر ، آوازخوان و موسيقيدان ، ملقب به سلطان الشعرا . وى را پدر شعر فارسى وتاجيكى مىدانند . تقريبا بين سالهاى 855 تا 860 هجرى قمرى ( و به گفته برخى مؤلفان 865 ، 870 يا 880 هجرى قمرى متولد شده است . ) درقشلاق پنجرود نزديكى سمرقند در اراضى تاجيكستان امروزى به دنيا آمد . تقريبا 100 هزاربيت شعر سروده و بين سال‌هاى 941 - 940 بدرود حيات گفته است . تا نيمه‌هاى سال 90 هجرى قمرى در دربار سامانى خدمت مىكرد . مشوق اصلى او امير نصر بن احمد بود . اثر رودكى توسط سعيد نفيسى در سال 1319 قمرى / 1940 ميلادى ، در قالب 832 بيت در تهران به چاپ رسيد . اين نسخه خطى با چاپ نفيسى وچاپ دوشنبه هماهنگى دارد . شرح اجمالى از محتواى اثر : در اين اثر 54 بيت نسبت داده شده به رودكى همراه با 18 قطعه از اشعارش شامل قصيده و غزل و مثنوى وجود دارد . 24 بيتى از اين نسخه در اثر چاپ شده توسط سعيد نفيسى در تهران وجود ندارد . اين اثر در تركيب يك مجموعه به نام « سفينه » حاوى شرح احوال شاعران قرن هفدهم قرار گرفته است . محمدعلى صائب تبريزى گرد آورنده اين مجموعه بوده است . « سفينه » حاوى اشعارى از 500 شاعر ايران و هند و آسياى مركزى مىباشد . همچنين قطعات كوچكى از آثار شعراء و نويسندگان همعصر رودكى تا شاعران قبل از زمان مغول همچون : فرخى ، ابوالفرج رونى ، مسعود سعد سلمان ، معزى ، سيد حسن غزنوى ، عبدالواسع جبلى ، سوزنى ، عماد شهريارى ، انورى ، مجير بيلقانى ، كمال اسماعيل اصفهانى ، اديب صابر و نيز در قسمتهايى ديگر از اشعار رشيدى سمرقندى ، دهقان على شطرنجى ، شهيد بلخى ، قطران ، رشيد وطواط ، كسايى مروزى و . . . آمده است . ( صفحات 176 آ و 176 ب و 67 آ مجموعه مربوط به رودكى است ) آغاز اثر :
زمانه پندى آزاد وار داد مرا * زمانه را چه نيكو بنگرى همه پند است
پايان اثر : « پسند باشد مر خواجه را پس از ده سال كه باز گردد پير و پياده و درويش » تاريخ كتابت : هفتم جمادى الاول سال 1136 هجرى قمرى / دوم فوريه 1916 ميلادى . مكان كتابت : هند . نام كاتب : نيامده است . اطلاعات حاشيه و پشت‌نسخه‌اى : در داخل ابيات شعرهاى فارسى ونوشته‌هاى كوتاه مشهود است . سابقه نسخه : اين نسخه در سال 1916 ميلادى ، توسط ب . آ . ايوانف از بخارا به انستيتو « 1 » وارد شده است . اطلاعات حاشيه و پشت‌نسخه‌اى : نيامده است . اندازه صفحه : 13 * 24 سانتميتر ؛ اندازه متن : 19 * 12 سانتيمتر ؛ تعداد برگ : 232 برگ ؛ تعداد سطر : 20 - 16 سطر و در سه ستون . نوع كاغذ : كاغذ شرقى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر نوشته شده است .
هامش
( 1 ) . مراد از انستيتو ، همان انستيتوى شرق شناسى سنت پترزبورگ وابسته به آكادمى علوم شوروى است كه از اين به بعد به اختصار انستيتو مىآيد . همچنين در كاتالوگ روسى فرايند دقيق انتقال از مبدا اصلى مثلا از بخارا تا قرار گرفتن در انستيتو روشن نيست . ( ويراستار )