افزودگىهاى ناظران ترجمه :
نسخه حاضر جلد اول كتاب و از آغاز تا فصل « الصاد مع القاف » را شامل است .
( 524 ) 15 . شماره نسخه :
B 559
- 2 ( 477 )
نام كتاب : فرهنگ ميرزا ابراهيم
توضيح نام اثر : فرهنگ « ميرزا ابراهيم » با عنوان ديگر « نسخه ميرزا » ، « رساله ميرزا » نيز شناخته شده است .
پديد آورنده : ميرزا ابراهيم ابن ميرزا شيخ حسين اصفهانى يا ميرزا ظهير الدين ابراهيم از معاصران شاه طهماسب ( 984 - 930 قمرى / 1576 - 1524 ميلادى ) مىباشد . وى از شاعران و خوشنويسان زمان خود بود و بيشتر اشعارش را به سبك دوبيتى سروده بود . وى در سال 1008 قمرى ( 1600 - 1599 ميلادى ) وفات نمود . پدر وى ، ميرزا كمال الدين شاه حسين ، وزير شاه اسماعيل صفوى بود كه در سال 926 قمرى ( 20 - 1519 ميلادى ) كشته شد .
تاريخ تأليف اثر : سال 986 قمرى ( 79 - 1578 ميلادى )
فرهنگ « ميرزا ابراهيم » شامل بسيارى ازواژگان فارسى و همچنين كلمات دخيل عربى و تركى به زبان فارسى مىباشد . در اين فرهنگ هر باب بر اساس حرف اول نخستين كلمه نامگذارى گرديده است . اين فرهنگ بر اساس لغتنامه « فرهنگ ابراهيمى » تأليف گرديده است و خود نيز مرجعى براى فرهنگنامههاى « مجمع الفرس » ، « فرهنگ جهانگيرى » بوده است . در اين فرهنگ از اشعار شاعرانى چون فردوسى ، انورى ، حكيم نظامى ، ظهير فاريابى ، سعدى ، سوزنى ، حافظ ، كاتبى و . . . به عنوان شاهد مثالهايى بر واژگان استفاده گرديده است . همچنين در اين نسخه طرز تلفظ واژگان به طور تفصيلى آمده است .
آغاز نسخه : « الف فصل فى الغين ارغ بضم را و اروغ بادى كه از گلوى مردم در امتلاى معده برآيد و آن را اجل و رجك نيز گويند » .
پايان نسخه : « و يك خورد كه به بوى كبك را از سوراخ بيرون آورد يوز گويند ياز دراى گويند اليا مع السين » .
اين نسخه كامل نيست و از ابتدا و انتها افتادگى دارد . اين فرهنگ از نسخههاى خطى كميابى است كه تنها يك نمونه از آن در اتحاد جماهير شوروى سابق وجود دارد ، در كتابخانههاى اروپايى اين نسخه يافت نمىشود .
تاريخ كتابت : پيش از سال 1112 قمرى ( 01 - 1700 ميلادى ) .
مكان كتابت : ايران .
نام كاتب : ذكر نشده .
اطلاعات حاشيه و پشت نسخهاى : در حاشيهاين نسخه اشعار و يادداشتهاى بسيارى به زبان فارسى آمده است .
( براى اطلاعات بيشتر به نسخه شماره 12 همين فهرست مراجعه فرمائيد ) .
؛ تعداد برگ : ذكر نشده .
تعداد سطر : 17 ؛
؛ اندازه متن : 15 * 7 سانتيمتر .
نوع كاغذ : كاغذ شرقى ، كرم رنگ ، كمى براق ( آهار مهره شده ) ؛
نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، عناوين فصلها ، بخشها با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است ،
نوع خط : نسخهء زيبا و حرفهاى ؛ صفحات نخستين و پايانى نسخه از بين رفته و برخى صفحات آن رطوبت ديده است . نوع جلد : صحافى اين نسخه خطى ترميم گرديده است .
اطلاعات تكميلى فهرست نگاران :
شرح نسخه در ديگر مقالات :
Salemann , Bericht , Ss . 442 - 444 .
فهرست نمونههاى ديگر نسخه :
اطلاعات بيشتر :
افزودگىهاى ناظران ترجمه :
مجموعهاى كه توضيح آن در شماره 12 گذشت . فرهنگ ميرزا ابراهيم رسالهء دوم اين مجموعه بوده و از فصل الف مع الغين تا آخر كتاب را شامل است .
( 525 ) 16 . شماره نسخه :
C 1411 ( Nov . 864 )
نام كتاب : مدار الافاضل
توضيح نام اثر : از جمله عناوين ديگر اين فرهنگ « فرهنگ ملا إله الدين سرهندى » مىباشد .
پديد آورنده : مولانا شيخ الهادى فيض ابن اسد العلماء عليشير السرهندى ، شاعر و مورخ زمان خود مىباشد . وى در هندوستان در زمان حكومت جلال الدين اكبرشاه ( 964 - 1014 قمرى / 1606 - 1556 ميلادى ) مىزيست . از جمله ديگر آثار مشهور وى « اكبرنامه » مىباشد .