تخطي إلى المحتوى الرئيسي

افغانستان ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 252

مساهمون:

ص٢٥٢
[ اليكوزائيها ] نيز هم‌پيمان بود ، والى مازندران و پس از آن فرمانده گردان 000 4 نفرهء پشتوها در سپاه نادر شد .

احمد شاه درّانى

( حك : 116 - 1186 / 1747 - 1772 ؛ - نسب‌نامهء 1 ) . خلاء سياسى حاصل از قتل نادر شاه ( 11 جمادى الثانيهء 1160 / 9 ژوئن 1747 ) به ظهور چندين سلسلهء محلى منجر شد . جرگه ، يا شوراى ايلى رؤساى ايلهاى پشتو ، احمد خان را به پادشاهى افغانها برگزيد ؛ در پاييز همان سال ، در محلّى نزديك قندهار ، شهرى كه پايتخت او شد ، تاجگذارى كرد . در اين‌زمان و به تبعيّت از لقب سلطنتى او ، درّ درّان ، اتحاديهء ايلهاى ابدالى نام خود را به درّانى تغيير داد . احمد شاه ، عمدتا با حمايت ايلهاى پشتو ، كه افرادشان بخش اعظم سپاه او و اعضاى طبقات بالاى آن ، گروه موروثى افسران دربارى ، را تشكيل مىدادند ، توانست از تجزيهء امپراتوريهاى ايران و مغولهاى هند بهره جويد و با شجاعت ، سياست توسعه‌طلبانه‌اى پيش گيرد و به اين ترتيب ، در پيدايش احساسات ملى پان‌پشتويى به نحوى قاطع مؤثر واقع شود . امپراتورى او ، در اوج خود ، از آمودريا ( باكتريا [ - بلخ ] « 1 » و بدخشان را در 1164 / 1751 گرفت ) تا درياى عمان ، و از خراسان ( كه در آنجا شاهرخ ، نوادهء نادر شاه ، در 1162 دست‌نشاندهء او شد ) تا دشت رود گنگ ( سقوط دهلى : در 1170 / 1757 ) گسترده بود . امپراتورى درّانى تا چندين دهه قدرت غالب منطقه به شمار مىآمد . پيروزى او بر لشكريان نيرومند اتحاديهء مراتهه در پانىپات ( 1174 / 1761 ) حتى داراى اهميت تاريخى قاطعى بود ، زيرا به
هامش
( 1 ) . بعد از اين ، به جاى « باكتريا » ، بلخ آورده خواهد شد .
افغانستان ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 252 | گروهى از پژوهشگران / سعيد ارباب شيرانى / هوشنگ اعلم