كول نمكسار در مرز ايران در مغرب هرات ، درياچهاى است نمكاندود كه هرساله خشك مىشود ، گرچه كرانههاى قديم آن از وسعت بيشتر آن در گذشته حكايت مىكنند ( اسميت ، 1973 ) . در اين ناحيه ، در امتداد مرز ، نمكزارهاى متعدد ديگرى نيز وجود دارند كه دغ نمدى ( دغ تندى ) در مغرب فراه يكى از وسيعترين آنهاست . در دشتهاى تركستان در شمال نيز چندين گودال بستهء ديگر با درياچههاى نمك وجود دارد ( اسميت ، 1973 ) . اين گودالها عبارتاند از نمكسار اندخوى ( خواجه مد ) در مغرب ، و نمكسار تاشقرغان ( سرنمك ) در بخش مركزى دشتها .
زمينشناسى
. عوارض طبيعى ( توپوگرافى « 1 » ) افغانستان عمدتا ناشى از ساختار زمينشناختى آن است . ارتفاعات پرويزنى شكل مركزى آن ، از سنگبستر كهن و مقاومى است ؛ و تهنشستهاى نرم و قابل فرسايش متأخرتر آنكه به عصر سنوزئيك « 2 » ( پالئوژن « 3 » ، نئوژن « 4 » ، دورهء چهارم ) تعلق دارند ، از دشتهاى شمالى تركستان و زمينهاى كمارتفاع فراه - هرات در مغرب و حوضهء سيستان گرفته تا كوهها و كوهپايههاى جنوبشرقى ، كنارهها را فراگرفتهاند . ويژگى عمدهء مرتفعترين بخش كشور در شمال شرقى تهنشستهاى دگرگون شدهء پريپالئوزوئيك « 5 » و پالئوزوئيك « 6 » و تودههاى نفوذى سنگ خارا است . در حدود 150 كيلومترى غرب كابل اين گروه به دو منطقه تقسيم مىشود ، كه عريضترين نوارهء آنها به سوى جنوبغربى و قندهار و نوارهء باريك آن به سوى هرات مىرود . در
هامش
( 1 ) .Topography( 2 ) .Cenozoic( 3 ) .Paleogene( 4 ) .Neogene( 5 ) .Prepaleozoic( 6 ) .Peleozoic