حوضهء جلالآباد و دو ناحيهء كوچك و كمارتفاع ديگر در امتداد مرز جنوبشرقى كشور نشان مىدهد . در بيشتر بخش جنوبغربى كشور تا حدود خطى كه فراه و قندهار را به هم مىپيوندد همين وضع دمايى برقرار است . ميانگين دماى دشتهاى تركستان ميان صفر و 3 درجهء سانتيگراد است ؛ و در جاهاى ديگر ، دماها به نسبت افزايش ارتفاع مرتبا كاهش مىيابد ، به طورى كه حداقل دما به كمتر از 15 - درجه سانتيگراد در نواحى كوههاى مرتفع مركزى ، يخچالهاى طبيعى شمالشرقى و ناحيهء دالان واخان - پامير مىرسد .
نقشهء نقاط همدما در ماه ژوئيه / 10 تير - 9 مرداد روندهاى توزيعى مشابهى ( سحاب 1974 ، ص 22 ) با حداكثرى در حدود 35 درجه يا بيش از آن را در گودى سيستان در منتها اليه جنوبغربى نشان مىدهد .
ميانگين دماى حوضهء جلالآباد ، كمارتفاعترين بخش دشتهاى تركستان در امتداد آمودريا ، و در بخش اعظم ناحيهء جنوبغربى كشور ، ميان 32 - 35 درجهء سانتيگراد است . ميانگين دماى قندهار ، فراه ، هرات ، و در بخش اعظم دشتهاى تركستان ميان 29 - 32 درجه است ؛ و در محلهاى ديگر دما با افزايش ارتفاع تا حداقلى كمتر از 10 درجه كاهش مىيابد .
بادها . مسيرهاى كلّى جريان هوا در افغانستان عبارتاند از : الف ) جريان موسمى جنوبى محدودى از اقيانوس هند در جنوبشرقى كه بارشهاى بيشتر تابستانى در آن ناحيه معلول آن است ؛ ب ) جريان شمالى مداومى از هواى برّى خشك و روبهكاهش كه از منطقهء فشارقوى در
افغانستان ( مجموعه مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 14
مساهمون: گروهى از پژوهشگران
ص١٤