ابن كثير اين حديث سيف را با اشعار قعقاع يك جا در كتاب تاريخ خود آورده ، ولى اين اثير اصل روايت را نقل كرده ولى اشعار مزبور را ثبت نكرده است .
و حموى در لغت واقوصه قسمتى از حديث سيف را آورده چنين مىگويد : واقوصه بيابانى است در شام در سرزمين حوران ، كه در آن جا سپاهيان مسلمين در زمان خلافت ابو بكر فرود آمده با روميان به جنگ پرداخته اند و قعقاع بن عمرو در آن نبرد چنين سروده است . آن گاه به مقتضاى مقام بيت اول و پنجم تا هفتم آن را مىآورد .
ارزيابى حديث سيف
سيف فتح يرموك را در سال سيزدهم از هجرت ، و پس از فتح بصرى نقل مىكند .
ولى ابن اسحق و ديگر مؤرخين فتح اجنادين را بعد از بصرى آورده ، و فتح يرموك را در سال پانزدهم از هجرت ، و آخرين فتح شهرهاى آن سامان مىدادند . از طرفى در مورد واقوصه در هيچ كجا نامى از آن نديدم ، جز آن چه كه بلاذرى در اين مورد مىگويد : روميان پس از نبرد اجنادين در ياقوصه سپاهى عظيم فراهم كردند ، و مسلمانان در آن جا با روميان پس به نبرد پرداختند و آنها را مجبور به عقب نشينى كردند .
گويا سيف كلمه ياقوصه را از آن جهت به واقوصه بر گردانيده است تا منظور خود را از ماده وقص كه معناى شكستن گردن از آن استفاده مىشود ، با محصول نبرد آن رزم گاه خيالى كه خود پرداخته ، از شكسته شدن گردن دشمنان در نتيجه حملهء شديد خالد و پياده نظام او تطبيق داده باشد .
بررسى سند حديث
سيف راوى اين حديث را محمد بن عبد الله معرفى مىكند كه دانستيم از آفريده هاى شخص سيف است . و نيز ابو عثمان يزيد بن اسيد غسانى كه سيف از او نه روايت در تاريخ طبرى و تاريخ ابن عساكر آورده است ، و چون نام او را در فهرست و طبقات روايت نديديم ، او را نيز از آفريده هاى شخص سيف دانستيم و معلوم شد كه