برنگشت ، بلكه اين عمل را گناه بخشودهء رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله خواند . « 1 »
9 . عمر بن عبد العزيز گفت : « آگاه باشيد ! آنچه ابو بكر و عمر سنّت كردهاند ، دين است ؛ ما به آن عمل كرده و مردم را به انجام آن دعوت مىكنيم . » متقى هندى اضافه ، كرده : « آنچه را ديگران سنت كردهاند ، به خدا واگذار مىكنيم . » « 2 »
در كنز العمال دارد : « فتواى عمر سنت است . »
10 . در حادثهء ديگرى عمر از مخالفت با پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله برنگشت ، تا اين كه مردى به اين آيهء شريفه استدلال كرد :
« لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ . »
« 3 »
11 . روايت ! كردهاند كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : « بر شما باد عمل به سنّت من و سنّت خلفاى راشدين ! » « 4 » شافعى در حجّيت اقوال ابو بكر و عمر ، به اين روايت استدلال كرده است .
12 . عثمان بن عفّان گويد : « سنت ، تنها سنت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سنت دو يارش ( ابو بكر و عمر ) است ! » « 5 »
هامش
( 1 ) . ر . ك : سنن ابى داوود ، ج 4 ، ص 291 ؛ سنن بيهقى ، ج 9 ، ص 310 ؛ تيسير الوصول ، ج 1 ، ص 25 ؛ نهايهء ابن اثير ، ج 1 ، ص 283 ؛ الاصابه ، ج 3 ، ص 388 ؛ الغدير ، ج 6 ، ص 310 و 319 ( نقل از :
منابع پيشين و الاسماء و الكنى ، ج 1 ، ص 85 ) .
( 2 ) . كنز العمال ، ج 1 ، ص 332 با رمز « كر » ؛ كشف الغمه ، ج 1 ، ص 6 . در نامهء عمر بن عبد العزيز به ابو بكر و محمد بن عمرو بن حزم آمده است : « براى من احاديثى از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بنويس كه نزد تو به ثبوت رسيده و نيز احاديث عمر را . . . » ؛ سنن دارمى ، ج 1 ، ص 126 ؛ در تقييد العلم ، ص 105 و 106 و پاورقىهاى آن آمده است : « يا حديث عمرة بنت عبد الرحمن » . وى يكى از زنان انصار است كه بيشتر احاديثى كه نقل مىكند از عايشه است . ر . ك : تاريخ الخلفاء ، ص 241 .
( 3 ) . المصنف ، ج 1 ، ص 382 .
( 4 ) . ر . ك : الثقات ، ج 1 ، ص 4 ؛ حياة الصحابة ، ج 1 ، ص 12 ؛ شعرانى ، كشف الغمه ، ج 1 ، ص 6 .
( 5 ) . سنن بيهقى ، ج 3 ، ص 144 ؛ الغدير ، ج 8 ، ص 100 ، نقل از : بيهقى . براى ديدن روايت صالح بن كيسان و زهرى ، ر . ك : تقييد العلم ، ص 106 و 107 و نيز طبقات ، ج 2 ، ص 135 .