طاوس در كتاب اقبال ، آن اثر را به وى نسبت داده و افزوده است كه اين شيخ از مصنفان اصحاب ماست . و در كتاب اقبال در بحث عمل ذيحجه از آن كتاب كه به خط خود ابن اشناس بوده ، مطالبى ايراد كرده است و تاريخ كتابت نسخه 437 هجرى بوده است .
مؤلف گويد : گاهى پيشآمده ، ابن طاوس در اواخر كتاب اقبال در بحث عيد غدير از اصل كتاب حسن بن اسماعيل بن عباس نقل كرده ، و مرادش همين شيخ بوده كه در حال حاضر مترجم ما مىباشد و منظورش از اصلى كه گفته ، اصل اصطلاحى نبوده است « 1 » .
شيخ معاصر در كتاب اثبات الهداة نيز كتاب عمل ذىالحجه را به حسن ابن اسماعيل بن اشناس ، نسبت داده است .
مؤلف گويد ، گاهى از مترجم ما تعبير به ، حسن بن اسماعيل بن اشناس ، و وقتى به حسن بن اشناس و موقعى به حسن بن محمّد بن اشناس شده ، و پيداست كه مقصود از همه اين تعبيرات شخص واحد است كه همان مترجم حاضر بوده باشد .
در آغاز سند برخى از نسخههاى صحيفه كه منسوب به ابن اشناس مىباشد چنين آمده است : اخبرنا ابو الحسن محمّد بن اسماعيل بن اشناس البزاز قراءة فاقرأ به قال اخبرنا ابو الفضل محمّد بن عبد اللّه بن عبد المطلب الشيبانى الخ .
بعضى گفتهاند ، عبارت درست اين بوده كه بنويسد : ابو على حسن بن محمّد بن اسماعيل .
مؤلف گويد ، عبارت آنچنان كه در صدر صحيفه آمده ، صحيح است . و
هامش
( 1 ) - اصل اصطلاحى ، كتابى بوده كه مثلا يكى از قدما از قبيل بزنطى جمعآورى كرده است چنانكه شيخ بهايى قدّس سرّه در خاتمه درايه خود مىنويسد : قدماى از محدثان ما احاديثى از ائمه معصومين عليهم السّلام در اختيارشان بوده ، در ضمن كتابهايى گرد آوردهاند و آنها را اصول اربعمائه گفتهاند و در كتابهاى رجال به نام و نشان آنها اشاره شده است - م .